Μελέτες Χρηματοδοτηθήσες από ΕΣΠΑ

sg-mindev-banner

new-espa-logo

 progamma eidikou skopou aigaiou

equi fund

infogov

 

Διευκρινιστική Δήλωση Υπουργού Οικονομίας.

Κυριακή, 22 Ιανουαρίου 2017.

Με αφορμή την αναστάτωση που προκλήθηκε από τη δήλωση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, Δημήτρη Παπαδημητρίου, κατά την επίσκεψή του στο δημαρχιακό μέγαρο Τρικάλων, σύμφωνα με την οποία «τo αφορολόγητο και άλλα διαπραγματεύονται, όπως ξέρετε, προσπαθούμε να κρατήσουμε αυτό που υπάρχει τώρα», διευκρινίζονται τα εξής:

Δεν υπάρχει καμία απόφαση της κυβέρνησης (ούτε είναι στις προθέσεις), για μείωση του αφορολόγητου.

Η διαπραγμάτευση για τους δημοσιονομικούς στόχους της επόμενης περιόδου, μετά το 2018, συνεχίζεται και η κυβέρνηση δεν αποδέχεται την ψήφιση οποιουδήποτε μέτρου για μετά το 2018.

Από το Γραφείο Τύπου

Ομιλία Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, Δημήτρη Παπαδημητρίου, στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης.

papadimitriou eethΚύριε πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι,

Ζούμε σε μία εποχή στην οποία η έννοια της ομαλότητας και της κανονικότητας έχει εκλείψει και όπου οι αλλαγές είναι ραγδαίες και ανατρεπτικές σε όλα τα επίπεδα της οικονομίας, της κοινωνίας, της τεχνολογίας, του περιβάλλοντος και των γεωστρατηγικών ισορροπιών. Μέσα σε αυτό το ασταθές και αβέβαιο κλίμα και με την Ευρώπη να δοκιμάζεται σκληρά όσον αφορά τις μελλοντικές προοπτικές της, η Ελλάδα κάνει τα πρώτα ουσιαστικά βήματα εξόδου από την μακρόχρονη κρίση της. Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, η οποία στη διάρκεια της κρίσης επλήγη επενδυτικά περισσότερο από τον εθνικό μέσον όρο και με ιδιαίτερη ένταση στις κατασκευές, τη διαχείριση ακίνητης περιουσίας, το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, τις μεταφορές-αποθήκευση και τον τουρισμό.

Έτσι, μετά από μία πολυετή περίοδο ύφεσης και μεταρρυθμίσεων στις αγορές, κατά την οποία η Ελλάδα πραγματοποίησε τη μεγαλύτερη δημοσιονομική εξυγίανση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ βελτιώνοντας το διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο του προϋπολογισμού κατά 17 ποσοστιαίες μονάδες του δυνητικού ΑΕΠ, η οικονομία ανακάμπτει ήδη από το 3ο τρίμηνο του 2016 όπως μαρτυρούν τα εξής 10 γεγονότα:

1. Το πραγματικό ΑΕΠ το τρίτο τρίμηνο αυξήθηκε ετησίως 1,8% προδικάζοντας το οριακά θετικό κλείσιμο του έτους κι ενώ οι εκτιμήσεις του ΔΝΤ και της ΕΕ για το 2017 αναφέρουν άνοδο κατά 2.8%.

2. Ο όγκος των ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε 12.6% αντίστοιχα, ενώ οι ελληνικές επιχειρήσεις προγραμματίζουν επενδύσεις άνω των 2 δις για το 2017.

3. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών επεκτάθηκαν 10.2% αποφέροντας ένα θετικό πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών για πρώτη φορά από το 1948. Επίσης, το 2016 είχαμε ρεκόρ αφίξεων στον τουρισμό, ενώ κορυφώθηκε το επενδυτικό ενδιαφέρον για ελληνικά ξενοδοχεία με 140 επενδύσεις.

4. Η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε 5,1% σε ετήσια βάση σε πραγματικούς όρους οικονομίας το ίδιο διάστημα, ενώ τον Δεκέμβριο σταμάτησε ο αποπληθωρισμός με τον δείκτη τιμών καταναλωτή να μένει σταθερός σε ετήσια βάση και να αυξάνει 1% έναντι του Νοεμβρίου.

5. Οι ξένες άμεσες επενδύσεις υπερδιπλασιάστηκαν την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου από € 703 εκατομμύρια το 2015 σε € 2303 εκατ. το 2016 σημειώνοντας ετήσια αύξηση 228%.

6. Η απασχόληση αυξήθηκε κατά 232.000 άτομα από το 1ο τρίμηνο του 2015 έως το 3ο τρίμηνο του 2016, ενώ το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε αντίστοιχα κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες από 26,6% σε 22,6%.

7. Η ανταγωνιστικότητα του κόστους της εργασίας βελτιώθηκε κατά 24% έναντι 37 χωρών την περίοδο 2009-2015.

8. Την διετία 2016-2017 η Ελλάδα υλοποιεί ένα από τα μεγαλύτερα εν εξελίξει προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων παγκοσμίως (COSCO, Περιφερειακά αεροδρόμια, Ελληνικό κ.λπ.), το οποίο αναμένεται να φέρει πρόσθετες επενδύσεις € 1,6 δις περίπου το 2017.

9. Ακόμη, στο 11μηνο 2016 ο γενικός δείκτης βιομηχανικής παραγωγής σημειώνει άνοδο 2,3% ετησίως έναντι μόλις 0,5% την αντίστοιχη περίοδο του 2015.

10. Τέλος, σε συνδυασμό με τα παραπάνω, η επιτυχής ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και η αναβάθμιση των ελληνικών συστημικών τραπεζών από το διεθνή οίκο αξιολόγησης Moody’s συνέβαλαν στη βελτίωση του οικονομικού κλίματος –η οποία τεκμαίρεται από την αύξηση των ρέπος στις ελληνικές τράπεζες κατά τους τελευταίους μήνες- στις 94,6 μονάδες τον Δεκέμβριο 2016 από 92,4 μονάδες τον Νοέμβριο (ΙΟΒΕ).

Όλα αυτά τα στοιχεία πιστοποιούν  ότι η  έξοδος από την ύφεση δε συνιστά πλέον πρόβλεψη, αλλά γεγονός που διαψεύδει την καταστροφολογία.

Η Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα δεν μιλά απλώς για οικονομική ανάκαμψη, αλλά για μια γενικότερη  θετική δυναμική. Πράγματι, τα «κόκκινα δάνεια» για πρώτη φορά από την αρχή της κρίσης έχουν αρχίσει να μειώνονται, παρατηρείται μικρή αλλά σταθερή επιστροφή καταθέσεων και δημιουργούνται προϋποθέσεις πιστωτικής επέκτασης.

Η ολοκλήρωση της αξιολόγησης και η ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο Πρόγραμμα Ποσοτικής Χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής Τράπεζας θα επιτρέψει τη δοκιμαστική έξοδο στις αγορές, γεγονός που θα οδηγήσει σε μείωση των επιτοκίων δανεισμού όχι μόνο για το κράτος, αλλά και για τις τράπεζες και τις επιχειρήσεις.

Υπό τις συνθήκες αυτές, οι ρυθμοί ανάκαμψης για το 2017 και 2018 θα επιταχυνθούν σημαντικά και οι δημοσιονομικοί στόχοι θα επιτευχθούν χωρίς πρόσθετα μέτρα. Οι προϋποθέσεις, λοιπόν, για  έγκαιρη και επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος υπάρχουν και είναι ισχυρές.

Μοναδική πηγή αβεβαιότητας είναι οι αποκλίνουσες στρατηγικές μεταξύ των δανειστών. Προτάσεις για νέα μέτρα και μάλιστα για την περίοδο μετά το 2018 δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές. Σε κάθε περίπτωση, η Κυβέρνηση εργάζεται με βάση το βασικό και θετικό σενάριο και θα κάνει από την πλευρά της ό,τι χρειαστεί για να επιλυθούν έγκαιρα οι λίγες εναπομείνασες εκκρεμότητες.

Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση σταδιακά βελτιώνει τα δημοσιονομικά περιθώρια για τον ιδιωτικό τομέα και εφαρμόζει πολιτικές που επιδρούν θετικά στην στρατηγική της για την προσέλκυση επενδύσεων, την αύξηση των εξαγωγών και τη δημιουργία φιλικότερου επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Ανάλογα, δε, με την πρόοδο της δημοσιονομικής εξυγίανσης, η κυβέρνηση σκοπεύει να προχωρήσει στην ελάφρυνση του φορολογικού βάρους για τον ιδιωτικό τομέα.    

Θέλω εδώ να επισημάνω πως, σύμφωνα με την τελευταία (Οκτώβριος 2016) πανευρωπαϊκή έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, στην Ελλάδα εστιάζονται στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση και στις γραφειοκρατικές κανονιστικές ρυθμίσει. Όχι τυχαία, λοιπόν, η κυβέρνηση δίνει προτεραιότητα στη δημιουργία ενός όσο το δυνατόν φιλικότερου επιχειρηματικού και επενδυτικού περιβάλλοντος μέσα από τον νέο Αναπτυξιακό Νόμο, τη θεσμοθέτηση της ηλεκτρονικής σύστασης επιχειρήσεων, την επιτυχή απορρόφηση των πόρων των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων, το βαθμιαίο άνοιγμα στον ανταγωνισμό των κλειστών αγορών προϊόντων και τη διευθέτηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων με στόχο τη μείωση τους κατά 40 δις έως το 2019.

Επιπρόσθετα, η κυβέρνηση προγραμματίζει την θεσμική και οργανωτική αναβάθμιση της Ειδικής Γραμματείας ΣΔΙΤ με προοπτική την αναγκαία αναθεώρηση του Νόμου για τις ΣΔΙΤ, προχωρά στην αναθεώρηση της νομοθεσίας για τις Στρατηγικές Επενδύσεις, ολοκληρώνει και ήδη θέτει σε δημόσια διαβούλευση το νέο Κανονιστικό Πλαίσιο για την ταχεία και αποτελεσματική εξωδικαστική ρύθμιση του συνολικού χρέους των βιώσιμων Επιχειρήσεων, θεσμοθέτησε το Ταμείο Συμμετοχών για τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, και τέλος, υπέγραψε τη σύσταση και ενεργοποιεί άμεσα δύο νέα εργαλεία, τουΤαμείου Επιχειρηματικότητας ΙΙ μέσω τουΕΤΕΑΝ, καθώς και του Προγράμματος «Εξοικονομώ κατ’ οίκον». Από τις τρεις τελευταίες πλατφόρμεςθα εισρεύσουν αθροιστικά στην πραγματική οικονομία 2 δισ. ευρώ,1 δισ. από δημόσιους πόρους και ένα 1 δισ. ακόμα από τη μόχλευση.

Όσον αφορά τα γενικότερα μέσα χρηματοδότησης που επιστρατεύει η κυβέρνηση να θυμίσουμε τα εξής:

Προγράμματα συνολικού ύψους € 20 δις έχουν εγκριθεί από το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ) για την Ελλάδα για την περίοδο 2014-2020. Οι κύριοι τομείς στους οποίους θα διοχετευτούν τα κονδύλια είναι η μεταποίηση, ο τουρισμός, η ενέργεια και η αγροδιατροφή/βιομηχανία τροφίμων. Πρόκειται για τομείς στρατηγικής σημασίας για την Κεντρική Μακεδονία, γεγονός που εξηγεί το υψηλό συγκριτικά ποσό των 906 εκατομ. κύριας χρηματοδότησης που αναλογεί στην Περιφέρεια από το ΕΣΠΑ καθιστώντας την 3η πανελλαδικά με ποσοστό ενεργοποίησης 64% και 1η πανελλαδικά με ποσοστό ενταγμένων έργων 50,2%.

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προχώρησε σε επένδυση άνω του € 1,3 δις στην ελληνική οικονομία το 2015 και € 5,8 δις τα τελευταία πέντε χρόνια. Η ενέργεια και οι υποδομές μεταφορών ανήλθαν συνολικά στο 30% της επένδυσης, ενώ η στήριξη σε ΜμΕ έφτασε το 19%, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση της Τράπεζας για στήριξη της συνεχούς επένδυσης στην Ελλάδα.

Στο Πρόγραμμα Επενδύσεων του Σχεδίου Γιούνκερ (EFSI) η Ελλάδα καταλαμβάνει την πέμπτη θέση στην απορρόφηση πόρων, γεγονός που αντιστοιχεί σε ετήσια συνολική χρηματοδότηση ύψους 1,2 δις ευρώ κατά μέσο όρο. Σύμφωνα με δηλώσεις του Πρόεδρου της ΕΤΕπ το ποσό αυτό θα μπορούσε να αυξηθεί εμπροσθοβαρώς στα 3 δις.

Τέλος, σύμφωνα με τον αρχικό προϋπολογισμό του Αναπτυξιακού Νόμου 4399/2016 θα παρασχεθούν: € 480 εκ. με τη μορφή χρηματικών ενισχύσεων και επιχορηγήσεων για την περίοδο 2016-2022, και πάνω από € 3 δις σε φοροαπαλλαγές μέχρι το 2031.

Μέχρι σήμερα στην Δ/νση Περιφερειακής Αναπτυξιακής Πολιτικής του Υπουργείου Εσωτερικών έχουν υποβληθεί 28 επενδυτικά σχέδια, αξίας 238.287.300 ευρώ, ενώ στις επιμέρους Διευθύνσεις έχουν υποβληθεί 21 επενδυτικά σχέδια, αξίας 26.483.541 ευρώ για την Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, 4 επενδυτικά σχέδια, αξίας 3.041.148 ευρώ για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και 53 επενδυτικά σχέδια, αξίας 58.056.310 ευρώ για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ).

Εξάλλου, αξίζει να τονιστεί πως μόλις υπερδιπλασιάσαμε (τέλος του 2016) τη χρηματοδότηση του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) για τις 13 Περιφέρειες της χώρα με συνέπεια το αρχικό ποσό των 125 εκ. € του Εθνικού ΠΔΕ των Περιφερειών (αρχές του 2016) να αυξηθεί στο συνολικό ποσό των 300 εκ. € με άμεση δυνατότητα χρηματοδότησης των έργων από τις περιφερειακές αρχές.

Οι παραπάνω γενικές κατευθύνσεις και πολιτικές στήριξης, ωστόσο, δεν επαρκούν για την επενδυτική άνοιξη και την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της οικονομίας, αν οι γηγενείς δυνάμεις κάθε περιφέρειας δεν αναλάβουν την αναγκαία δράση για την αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού τους, την προσέλκυση επενδύσεων και τον μετασχηματισμό των τοπικών οικονομιών τους.

Η ΠΚΜ παρουσιάζει αναμφισβήτητη προνομιακή γεωγραφική θέση σε συνάρτηση με την ήδη εδραιωμένη επενδυτική δραστηριότητα σε χώρες της Ν.Α. Ευρώπης. Το γεγονός αυτό μπορεί να δημιουργήσει πλεονέκτημα στη ροή προϊόντων και υπηρεσιών (τουρισμός, logistic, εκπαίδευση) προς τις χώρες αυτές. Η δυνατότητα ανάδειξης της Θεσσαλονίκης ως διαμετακομιστικού κόμβου ενός σχήματος συνδυασμένων μεταφορών και η αυξανόμενη ζήτηση εγχώριων αγαθών και εμπορευμάτων μπορεί να ενισχυθεί με την αξιοποίηση οριζόντιων τεχνολογιών μεταφορών, εφοδιαστικής αλυσίδας και πληροφορικής.

Κεντρικό ρόλο στην αξιοποίηση της δυνατότητας αυτής αποτελεί η αποκρατικοποίηση του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης. Τέλος Ιανουαρίου θα αναρτηθεί η Σύμβαση Παραχώρησης και τέλος Φεβρουαρίου αναμένονται οι προσφορές επενδυτών. Σε σχέση με την Α προβλήτα διασφαλίζουμε ότι θα «αποδοθεί στον λαό» για πολιτιστικές και κοινωνικές χρήσεις και θα παραμείνουν τα τρία μουσεία (Φωτογραφίας, Κινηματογράφου, Σύγχρονης Τέχνης). Δεν έχει αποφασιστεί ακόμη το καθεστώς που θα διέπει την απόδοση. Στον Δήμο θα παραχωρηθούν χώροι και πιθανώς να γίνει φορέας συνδιαχείρισης.

Ειδικότερα, η ευνοϊκή τουριστική συγκυρία εξωθεί ένα ισχυρό τουριστικό ρεύμα από τα Βαλκάνια, την Αν. Ευρώπη και τη Ρωσία προς την Ελλάδα που οφείλει κάλλιστα να αξιοποιήσει η ΠΚΜ σε μόνιμη βάση εφόσον προηγουμένως κατορθώσει και αναβαθμίσει τις υποδομές της. Συγκεκριμένα, χρειάζεται να εκσυγχρονίσει το ξενοδοχειακό της δυναμικό, καθώς διαθέτει πανελλαδικά τα περισσότερα ξενοδοχεία 1 αστέρα, αλλά και να αναπτύξει ένα εύρος διαφοροποιημένων τουριστικών προϊόντων με ειδικές μορφές τουρισμού. Εξετάζεται η ανάπτυξη τουρισμού κρουαζιέρας η οποία μπορεί να αποφέρει πολλαπλά οφέλη στην τοπική οικονομία.

Επίσης, όσον αφορά το μετρό το οποίο ολοκληρώνεται το 2019, τον Φεβρουάριο παραδίδεται η πρώτη σήραγγα. Σημειώνεται πως το μετρό χαρακτηρίστηκε ως το καλύτερο έργο της χρονιάς για το 2016 στο ypodomes.gr, απασχολεί σημαντικό αριθμό εργαζομένων και αποτελεί ανάσα για την οικονομία της πόλης. Μόνο το 2016 πληρώθηκαν 160.000.000 ευρώ, δηλαδή τα μισά σχεδόν απ’ όσα δόθηκαν (360.000.000) την δεκαετία 2006-2015. Τέλος, η κυβέρνηση επεξεργάζεται ένα στρατηγικό σχέδιο για τη σιδηροδρομική Εγνατία η οποία θα συμβάλλει στην ανάπτυξη εμπορευματικών κέντρων στις Αλεξανδρούπολη, Καβάλα και Θεσσαλονίκη αναβαθμίζοντας παράλληλα τη σύνδεση με τη Βουλγαρία.

Η ΠΚΜ έχει όλα τα περιθώρια να προσελκύσει επενδύσεις και να μετασχηματίσει τη μεταποίηση χαμηλής γνώσης και τις απαρχαιωμένες δομές διακυβέρνησης αξιοποιώντας τη γνώση και τις υποδομές της περιοχής, ώστε να καταστεί σημαντικός Κόμβος Καινοτομίας για την ευρύτερη περιοχή. Και στην προσπάθεια της αυτή θα έχει την αμέριστη συμπαράσταση και ενίσχυση της Πολιτείας.

Σας ευχαριστώ.

Ομιλία Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, Δημήτρη Παπαδημητρίου, στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης. (2)

papadimitriou eethΚύριε πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι,

Ζούμε σε μία εποχή στην οποία η έννοια της ομαλότητας και της κανονικότητας έχει εκλείψει και όπου οι αλλαγές είναι ραγδαίες και ανατρεπτικές σε όλα τα επίπεδα της οικονομίας, της κοινωνίας, της τεχνολογίας, του περιβάλλοντος και των γεωστρατηγικών ισορροπιών. Μέσα σε αυτό το ασταθές και αβέβαιο κλίμα και με την Ευρώπη να δοκιμάζεται σκληρά όσον αφορά τις μελλοντικές προοπτικές της, η Ελλάδα κάνει τα πρώτα ουσιαστικά βήματα εξόδου από την μακρόχρονη κρίση της. Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, η οποία στη διάρκεια της κρίσης επλήγη επενδυτικά περισσότερο από τον εθνικό μέσον όρο και με ιδιαίτερη ένταση στις κατασκευές, τη διαχείριση ακίνητης περιουσίας, το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, τις μεταφορές-αποθήκευση και τον τουρισμό.

Έτσι, μετά από μία πολυετή περίοδο ύφεσης και μεταρρυθμίσεων στις αγορές, κατά την οποία η Ελλάδα πραγματοποίησε τη μεγαλύτερη δημοσιονομική εξυγίανση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ βελτιώνοντας το διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο του προϋπολογισμού κατά 17 ποσοστιαίες μονάδες του δυνητικού ΑΕΠ, η οικονομία ανακάμπτει ήδη από το 3ο τρίμηνο του 2016 όπως μαρτυρούν τα εξής 10 γεγονότα:

1. Το πραγματικό ΑΕΠ το τρίτο τρίμηνο αυξήθηκε ετησίως 1,8% προδικάζοντας το οριακά θετικό κλείσιμο του έτους κι ενώ οι εκτιμήσεις του ΔΝΤ και της ΕΕ για το 2017 αναφέρουν άνοδο κατά 2.8%.

2. Ο όγκος των ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε 12.6% αντίστοιχα, ενώ οι ελληνικές επιχειρήσεις προγραμματίζουν επενδύσεις άνω των 2 δις για το 2017.

3. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών επεκτάθηκαν 10.2% αποφέροντας ένα θετικό πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών για πρώτη φορά από το 1948. Επίσης, το 2016 είχαμε ρεκόρ αφίξεων στον τουρισμό, ενώ κορυφώθηκε το επενδυτικό ενδιαφέρον για ελληνικά ξενοδοχεία με 140 επενδύσεις.

4. Η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε 5,1% σε ετήσια βάση σε πραγματικούς όρους οικονομίας το ίδιο διάστημα, ενώ τον Δεκέμβριο σταμάτησε ο αποπληθωρισμός με τον δείκτη τιμών καταναλωτή να μένει σταθερός σε ετήσια βάση και να αυξάνει 1% έναντι του Νοεμβρίου.

5. Οι ξένες άμεσες επενδύσεις υπερδιπλασιάστηκαν την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου από € 703 εκατομμύρια το 2015 σε € 2303 εκατ. το 2016 σημειώνοντας ετήσια αύξηση 228%.

6. Η απασχόληση αυξήθηκε κατά 232.000 άτομα από το 1ο τρίμηνο του 2015 έως το 3ο τρίμηνο του 2016, ενώ το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε αντίστοιχα κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες από 26,6% σε 22,6%.

7. Η ανταγωνιστικότητα του κόστους της εργασίας βελτιώθηκε κατά 24% έναντι 37 χωρών την περίοδο 2009-2015.

8. Την διετία 2016-2017 η Ελλάδα υλοποιεί ένα από τα μεγαλύτερα εν εξελίξει προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων παγκοσμίως (COSCO, Περιφερειακά αεροδρόμια, Ελληνικό κ.λπ.), το οποίο αναμένεται να φέρει πρόσθετες επενδύσεις € 1,6 δις περίπου το 2017.

9. Ακόμη, στο 11μηνο 2016 ο γενικός δείκτης βιομηχανικής παραγωγής σημειώνει άνοδο 2,3% ετησίως έναντι μόλις 0,5% την αντίστοιχη περίοδο του 2015.

10. Τέλος, σε συνδυασμό με τα παραπάνω, η επιτυχής ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και η αναβάθμιση των ελληνικών συστημικών τραπεζών από το διεθνή οίκο αξιολόγησης Moody’s συνέβαλαν στη βελτίωση του οικονομικού κλίματος –η οποία τεκμαίρεται από την αύξηση των ρέπος στις ελληνικές τράπεζες κατά τους τελευταίους μήνες- στις 94,6 μονάδες τον Δεκέμβριο 2016 από 92,4 μονάδες τον Νοέμβριο (ΙΟΒΕ).

Όλα αυτά τα στοιχεία πιστοποιούν  ότι η  έξοδος από την ύφεση δε συνιστά πλέον πρόβλεψη, αλλά γεγονός που διαψεύδει την καταστροφολογία.

Η Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα δεν μιλά απλώς για οικονομική ανάκαμψη, αλλά για μια γενικότερη  θετική δυναμική. Πράγματι, τα «κόκκινα δάνεια» για πρώτη φορά από την αρχή της κρίσης έχουν αρχίσει να μειώνονται, παρατηρείται μικρή αλλά σταθερή επιστροφή καταθέσεων και δημιουργούνται προϋποθέσεις πιστωτικής επέκτασης.

Η ολοκλήρωση της αξιολόγησης και η ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο Πρόγραμμα Ποσοτικής Χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής  Κεντρικής Τράπεζας θα επιτρέψει τη δοκιμαστική έξοδο στις αγορές, γεγονός που θα οδηγήσει σε μείωση των επιτοκίων δανεισμού όχι μόνο για το κράτος, αλλά και για τις τράπεζες και τις επιχειρήσεις.

Υπό τις συνθήκες αυτές, οι ρυθμοί ανάκαμψης για το 2017 και 2018 θα επιταχυνθούν σημαντικά και οι δημοσιονομικοί στόχοι θα επιτευχθούν χωρίς πρόσθετα μέτρα. Οι προϋποθέσεις, λοιπόν, για  έγκαιρη και επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος υπάρχουν και είναι ισχυρές.

Μοναδική πηγή αβεβαιότητας είναι οι αποκλίνουσες στρατηγικές μεταξύ των δανειστών. Προτάσεις για νέα μέτρα και μάλιστα για την περίοδο μετά το 2018 δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές. Σε κάθε περίπτωση, η Κυβέρνηση εργάζεται με βάση το βασικό και θετικό σενάριο και θα κάνει από την πλευρά της ό,τι χρειαστεί για να επιλυθούν έγκαιρα οι λίγες εναπομείνασες εκκρεμότητες.

Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση σταδιακά βελτιώνει τα δημοσιονομικά περιθώρια για τον ιδιωτικό τομέα και εφαρμόζει πολιτικές που επιδρούν θετικά στην στρατηγική της για την προσέλκυση επενδύσεων, την αύξηση των εξαγωγών και τη δημιουργία φιλικότερου επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Ανάλογα, δε, με την πρόοδο της δημοσιονομικής εξυγίανσης, η κυβέρνηση σκοπεύει να προχωρήσει στην ελάφρυνση του φορολογικού βάρους για τον ιδιωτικό τομέα.    

Θέλω εδώ να επισημάνω πως, σύμφωνα με την τελευταία (Οκτώβριος 2016) πανευρωπαϊκή έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, στην Ελλάδα εστιάζονται στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση και στις γραφειοκρατικές κανονιστικές ρυθμίσει. Όχι τυχαία, λοιπόν, η κυβέρνηση δίνει προτεραιότητα στη δημιουργία ενός όσο το δυνατόν φιλικότερου επιχειρηματικού και επενδυτικού περιβάλλοντος μέσα από τον νέο Αναπτυξιακό Νόμο, τη θεσμοθέτηση της ηλεκτρονικής σύστασης επιχειρήσεων, την επιτυχή απορρόφηση των πόρων των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων, το βαθμιαίο άνοιγμα στον ανταγωνισμό των κλειστών αγορών προϊόντων και τη διευθέτηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων με στόχο τη μείωση τους κατά 40 δις έως το 2019.

Επιπρόσθετα, η κυβέρνηση προγραμματίζει την θεσμική και οργανωτική αναβάθμιση της Ειδικής Γραμματείας ΣΔΙΤ με προοπτική την αναγκαία αναθεώρηση του Νόμου για τις ΣΔΙΤ, προχωρά στην αναθεώρηση της νομοθεσίας για τις Στρατηγικές Επενδύσεις, ολοκληρώνει και ήδη θέτει σε δημόσια διαβούλευση το νέο Κανονιστικό Πλαίσιο για την ταχεία και αποτελεσματική εξωδικαστική ρύθμιση του συνολικού χρέους των βιώσιμων Επιχειρήσεων, θεσμοθέτησε το Ταμείο Συμμετοχών για τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, και τέλος, υπέγραψε τη σύσταση και ενεργοποιεί άμεσα δύο νέα εργαλεία, τουΤαμείου Επιχειρηματικότητας ΙΙ μέσω τουΕΤΕΑΝ, καθώς και του Προγράμματος «Εξοικονομώ κατ’ οίκον». Από τις τρεις τελευταίες πλατφόρμεςθα εισρεύσουν αθροιστικά στην πραγματική οικονομία 2 δισ. ευρώ,1 δισ. από δημόσιους πόρους και ένα 1 δισ. ακόμα από τη μόχλευση.

Όσον αφορά τα γενικότερα μέσα χρηματοδότησης που επιστρατεύει η κυβέρνηση να θυμίσουμε τα εξής:

Προγράμματα συνολικού ύψους € 20 δις έχουν εγκριθεί από το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ) για την Ελλάδα για την περίοδο 2014-2020. Οι κύριοι τομείς στους οποίους θα διοχετευτούν τα κονδύλια είναι η μεταποίηση, ο τουρισμός, η ενέργεια και η αγροδιατροφή/βιομηχανία τροφίμων. Πρόκειται για τομείς στρατηγικής σημασίας για την Κεντρική Μακεδονία, γεγονός που εξηγεί το υψηλό συγκριτικά ποσό των 906 εκατομ. κύριας χρηματοδότησης που αναλογεί στην Περιφέρεια από το ΕΣΠΑ καθιστώντας την 3η πανελλαδικά με ποσοστό ενεργοποίησης 64% και 1η πανελλαδικά με ποσοστό ενταγμένων έργων 50,2%.

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προχώρησε σε επένδυση άνω του € 1,3 δις στην ελληνική οικονομία το 2015 και € 5,8 δις τα τελευταία πέντε χρόνια. Η ενέργεια και οι υποδομές μεταφορών ανήλθαν συνολικά στο 30% της επένδυσης, ενώ η στήριξη σε ΜμΕ έφτασε το 19%, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση της Τράπεζας για στήριξη της συνεχούς επένδυσης στην Ελλάδα.

Στο Πρόγραμμα Επενδύσεων του Σχεδίου Γιούνκερ (EFSI) η Ελλάδα καταλαμβάνει την πέμπτη θέση στην απορρόφηση πόρων, γεγονός που αντιστοιχεί σε ετήσια συνολική χρηματοδότηση ύψους 1,2 δις ευρώ κατά μέσο όρο. Σύμφωνα με δηλώσεις του Πρόεδρου της ΕΤΕπ το ποσό αυτό θα μπορούσε να αυξηθεί εμπροσθοβαρώς στα 3 δις.

Τέλος, σύμφωνα με τον αρχικό προϋπολογισμό του Αναπτυξιακού Νόμου 4399/2016 θα παρασχεθούν: € 480 εκ. με τη μορφή χρηματικών ενισχύσεων και επιχορηγήσεων για την περίοδο 2016-2022, και πάνω από € 3 δις σε φοροαπαλλαγές μέχρι το 2031.

Μέχρι σήμερα στην Δ/νση Περιφερειακής Αναπτυξιακής Πολιτικής του Υπουργείου Εσωτερικών έχουν υποβληθεί 28 επενδυτικά σχέδια, αξίας 238.287.300 ευρώ, ενώ στις επιμέρους Διευθύνσεις έχουν υποβληθεί 21 επενδυτικά σχέδια, αξίας 26.483.541 ευρώ για την Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, 4 επενδυτικά σχέδια, αξίας 3.041.148 ευρώ για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και 53 επενδυτικά σχέδια, αξίας 58.056.310 ευρώ για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ).

Εξάλλου, αξίζει να τονιστεί πως μόλις υπερδιπλασιάσαμε (τέλος του 2016) τη χρηματοδότηση του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) για τις 13 Περιφέρειες της χώρα με συνέπεια το αρχικό ποσό των 125 εκ. € του Εθνικού ΠΔΕ των Περιφερειών (αρχές του 2016) να αυξηθεί στο συνολικό ποσό των 300 εκ. € με άμεση δυνατότητα χρηματοδότησης των έργων από τις περιφερειακές αρχές.

Οι παραπάνω γενικές κατευθύνσεις και πολιτικές στήριξης, ωστόσο, δεν επαρκούν για την επενδυτική άνοιξη και την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της οικονομίας, αν οι γηγενείς δυνάμεις κάθε περιφέρειας δεν αναλάβουν την αναγκαία δράση για την αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού τους, την προσέλκυση επενδύσεων και τον μετασχηματισμό των τοπικών οικονομιών τους.

Η ΠΚΜ παρουσιάζει αναμφισβήτητη προνομιακή γεωγραφική θέση σε συνάρτηση με την ήδη εδραιωμένη επενδυτική δραστηριότητα σε χώρες της Ν.Α. Ευρώπης. Το γεγονός αυτό μπορεί να δημιουργήσει πλεονέκτημα στη ροή προϊόντων και υπηρεσιών (τουρισμός, logistic, εκπαίδευση) προς τις χώρες αυτές. Η δυνατότητα ανάδειξης της Θεσσαλονίκης ως διαμετακομιστικού κόμβου ενός σχήματος συνδυασμένων μεταφορών και η αυξανόμενη ζήτηση εγχώριων αγαθών και εμπορευμάτων μπορεί να ενισχυθεί με την αξιοποίηση οριζόντιων τεχνολογιών μεταφορών, εφοδιαστικής αλυσίδας και πληροφορικής.

Κεντρικό ρόλο στην αξιοποίηση της δυνατότητας αυτής αποτελεί η αποκρατικοποίηση του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης. Τέλος Ιανουαρίου θα αναρτηθεί η Σύμβαση Παραχώρησης και τέλος Φεβρουαρίου αναμένονται οι προσφορές επενδυτών. Σε σχέση με την Α προβλήτα διασφαλίζουμε ότι θα «αποδοθεί στον λαό» για πολιτιστικές και κοινωνικές χρήσεις και θα παραμείνουν τα τρία μουσεία (Φωτογραφίας, Κινηματογράφου, Σύγχρονης Τέχνης). Δεν έχει αποφασιστεί ακόμη το καθεστώς που θα διέπει την απόδοση. Στον Δήμο θα παραχωρηθούν χώροι και πιθανώς να γίνει φορέας συνδιαχείρισης.

Ειδικότερα, η ευνοϊκή τουριστική συγκυρία εξωθεί ένα ισχυρό τουριστικό ρεύμα από τα Βαλκάνια, την Αν. Ευρώπη και τη Ρωσία προς την Ελλάδα που οφείλει κάλλιστα να αξιοποιήσει η ΠΚΜ σε μόνιμη βάση εφόσον προηγουμένως κατορθώσει και αναβαθμίσει τις υποδομές της. Συγκεκριμένα, χρειάζεται να εκσυγχρονίσει το ξενοδοχειακό της δυναμικό, καθώς διαθέτει πανελλαδικά τα περισσότερα ξενοδοχεία 1 αστέρα, αλλά και να αναπτύξει ένα εύρος διαφοροποιημένων τουριστικών προϊόντων με ειδικές μορφές τουρισμού. Εξετάζεται η ανάπτυξη τουρισμού κρουαζιέρας η οποία μπορεί να αποφέρει πολλαπλά οφέλη στην τοπική οικονομία.

Επίσης, όσον αφορά το μετρό το οποίο ολοκληρώνεται το 2019, τον Φεβρουάριο παραδίδεται η πρώτη σήραγγα. Σημειώνεται πως το μετρό χαρακτηρίστηκε ως το καλύτερο έργο της χρονιάς για το 2016 στο ypodomes.gr, απασχολεί σημαντικό αριθμό εργαζομένων και αποτελεί ανάσα για την οικονομία της πόλης. Μόνο το 2016 πληρώθηκαν 160.000.000 ευρώ, δηλαδή τα μισά σχεδόν απ’ όσα δόθηκαν (360.000.000) την δεκαετία 2006-2015. Τέλος, η κυβέρνηση επεξεργάζεται ένα στρατηγικό σχέδιο για τη σιδηροδρομική Εγνατία η οποία θα συμβάλλει στην ανάπτυξη εμπορευματικών κέντρων στις Αλεξανδρούπολη, Καβάλα και Θεσσαλονίκη αναβαθμίζοντας παράλληλα τη σύνδεση με τη Βουλγαρία.

Η ΠΚΜ έχει όλα τα περιθώρια να προσελκύσει επενδύσεις και να μετασχηματίσει τη μεταποίηση χαμηλής γνώσης και τις απαρχαιωμένες δομές διακυβέρνησης αξιοποιώντας τη γνώση και τις υποδομές της περιοχής, ώστε να καταστεί σημαντικός Κόμβος Καινοτομίας για την ευρύτερη περιοχή. Και στην προσπάθεια της αυτή θα έχει την αμέριστη συμπαράσταση και ενίσχυση της Πολιτείας.

Σας ευχαριστώ.

Ομιλία του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, Δημήτρη Παπαδημητρίου, στην Ολομέλεια της Βουλής κατά τη μόνη συζήτηση και ψήφιση επί του σχεδίου νόμου «Κύρωση του Κρατικού Προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2017».

Κυρίες και Κύριοι Βουλευτές,

Η συζήτηση που κάνουμε για τον Προϋπολογισμό 2017 ενέχει μία σοβαρή αδυναμία: επικεντρώνεται σε μία σημαντική αλλά όχι κυρίαρχη πτυχή του, όπως είναι κάποια επώδυνα μέτρα προσαρμογής με βασικότερο την αύξηση της φορολογίας, αλλά παραβλέπει το γεγονός ότι έχουμε τον πρώτο αναπτυξιακό προϋπολογισμό γενικής αποδοχής μετά από μία οκταετία.

Κι όταν λέω γενικής αποδοχής, εννοώ τους Ευρωπαίους εταίρους μας, που δια στόματος Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπουν πως η ανάπτυξη το 2017 θα είναι 2,7%, με το 2016 να κλείνει οριακά θετικό.

Συγχρόνως, ξεχνάμε πως τα επώδυνα μέτρα, τα οποία αυτή η κυβέρνηση προσπαθεί σταθερά να ελαχιστοποιήσει, αποτελούν μέρος της στρατηγικής που οι περισσότεροι σ’ αυτήν την αίθουσα αποδέχθήκαν, ψηφίζοντας το γ’ Πρόγραμμα σταθεροποίησης της οικονομίας.

Τι επιδιώκει όμως ο νέος Προϋπολογισμός και ποια στρατηγική ακολουθεί η κυβέρνηση;

  • Επιδιώκει για το 2017, τη διατήρηση και ενίσχυση της δημοσιονομικής ισορροπίας, με ταυτόχρονο δίκαιο επιμερισμό του βάρους της δημοσιονομικής προσαρμογής, αλλά και της οικονομικής ανάκαμψης που αυτός προβλέπει.
  • Επαναπροσδιορίζει την οικονομική πολιτική, με τη δημιουργία δημοσιονομικών δυνατοτήτων (fiscalspace) μειώνοντας δραστικά τον στόχο του πρωτογενούς πλεονάσματος σε 1,75% για το 2017 έναντι 4,5% που είχε συμφωνηθεί στο πλαίσιο του προηγούμενου προγράμματος.

Κατ’ επέκταση μειώνει το απαιτούμενο ύψος των δημοσιονομικών μέτρων, απελευθερώνοντας χώρο για τη σταδιακή ανάκαμψη της οικονομίας και αυξάνοντας την αξιοπιστία του προγράμματος.

  • Προωθεί το πρόγραμμα των αποκρατικοποιήσεων και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στις αγορές προϊόντων (Εργαλειοθήκη Ι, ΙΙ και ΙΙΙ του ΟΟΣΑ), τα οποία αποτελούν σημαντικές συνιστώσες για την μεγέθυνση της οικονομίας.

Με τον Προϋπολογισμό 2017 η κυβέρνηση επιδιώκει τη δημοσιονομική σταθεροποίηση στη συγκεκριμένη φάση του οικονομικού κύκλου, μέσω του διαύλου της φορολογικής πολιτικής, δεδομένου ότι οι δημόσιες δαπάνες αποτελούνται κυρίως από μισθούς, συντάξεις και δαπάνες κοινωνικής προστασίας, που έχουν συγκριτικά υψηλότερη πολλαπλασιαστική επίδραση στην οικονομική δραστηριότητα από τους φόρους.

Η φορολογία των επιχειρήσεων συμβάλει στην αναγκαία δημοσιονομική σταθεροποίηση της χώρας. Οι επιχειρήσεις συμμετέχουν σε αυτή την κοινή προσπάθεια όπως και οι υπόλοιπες κοινωνικές ομάδες, δηλαδή οι συνταξιούχοι, οι υπάλληλοι και όσοι εισπράττουν εισοδήματα.

Το ύψος της φορολογικής επιβάρυνσης, στη συγκεκριμένη οικονομική συγκυρία της χώρας, θα είναι αντιστρόφως ανάλογο της επίτευξης δημοσιονομικού χώρου (fiscalspace). Η δημιουργία δημοσιονομικού χώρου σε συνδυασμό με διατηρήσιμη δημοσιονομική ισορροπία, θα επιτρέψουν τη βαθμιαία μείωση των φορολογικών συντελεστών.

Οι οποίοι συντελεστές (effectiveaveragetaxrates) σύμφωνα με την Κομισιόν είναι στην Ελλάδα (27,1%) όσο περίπου στην Πορτογαλία (26,6%) και χαμηλότεροι από αυτούς της Ισπανίας (32,9%), της Γαλλίας (38,3%) και της Γερμανίας (28,2%).

H κ. Μπακογιάννη αναφέρθηκε πρόσφατα σε μια ομιλία που έκανα στην ΕΔΕΕ, αλλά δυστυχώς στηρίχτηκε σε αποσπασματικές αναφορές. Αυτό που είπα, είναι ότι η φορολογία δεν αποτελεί καταλυτικό παράγοντα της καταστροφής της εθνικής ανταγωνιστικότητας.

Ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος για τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα είναι σήμερα 29% έναντι 25% στην Ισπανία, 29,5% στην Πορτογαλία, 31,4% στην Ιταλία, 34% στο Βέλγιο, 34,4% στη Γαλλία και 30,2% στη Γερμανία. Δεν νομίζω ότι θα θεωρούσαμε ότι αυτές οι χώρες δεν είναι ανταγωνιστικές αφού μας ζητούν να γίνουμε κι εμείς σαν αυτές.

k

Η φορολογία όμως αποτελεί το τελικό στάδιο μιας διαδικασίας η οποία περιλαμβάνει:

  • σταθερό μακροοικονομικό πλαίσιο και δημοσιονομική ισορροπία
  • δημιουργία δικτύου κοινωνικής προστασίας των πλέον αδύναμων συμπολιτών μας
  • ευκαιρίες ανάπτυξης επιχειρηματικών σχεδίων
  • απλοποίηση των διαδικασιών έναρξης νέων επιχειρήσεων
  • βελτίωση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των επιχειρήσεων, και κυρίως,
  • ενίσχυση των θεσμών και διεύρυνση των εργαλείων χρηματοδότησης των επιχειρήσεων.

Η στρατηγική της κυβέρνησης για την επιχειρηματικότητα και την ανάπτυξη, εστιάζεται στη βελτίωση όλων των προηγούμενων σταδίων, όπου όλοι οι διεθνείς δείκτες και έρευνες, αναδεικνύουν την χαμηλή θέση της Ελλάδας. Ειδικότερα, οι ελληνικές επιχειρήσεις, σύμφωνα με σχετική έρευνα που διεξάγει η ΕΚΤ ανά εξάμηνο σε δείγμα 10.000 επιχειρήσεων στην Ευρωζώνη, αντιμετωπίζουν τη δυσμενέστερη κατάσταση μεταξύ όλων των χωρών της Ευρωζώνης στο θέμα της χρηματοδότησης.

Συγκεκριμένα αντιμετωπίζουν:

  • τα υψηλότερα επιτόκια τραπεζικού δανεισμού
  • τις περισσότερες απορρίψεις αιτήσεων δανεισμού από τις τράπεζες
  • το χαμηλότερο ύψος προσφερόμενων δανείων από τις τράπεζες
  • το χαμηλότερο ποσοστό προσφερόμενου δανείου προς ίδια κεφάλαια και
  • τα υψηλότερα ενέχυρα για τη χορήγηση δανείου  

Επίσης η πρόσβαση στη χρηματοδότηση (accesstofinance) αποτελεί την κυρίαρχη ανησυχία των ελληνικών επιχειρήσεων.

Συνεπώς, αποδεικνύεται από την έρευνα η ορθότητα της κυβερνητικής στρατηγικής να δώσει προτεραιότητα στην αποκατάσταση της ομαλής χρηματοδότησης και στην ένταξη στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ.

Εξέλιξη που θα βοηθήσει :

  • στη ρευστότητα των τραπεζών,
  • στη σταδιακή μείωση των επιτοκίων δανεισμού, και
  • στην διαθεσιμότητα χρηματοδότησης των επιχειρήσεων.

Παράλληλα, συνεχίζεται η δημοσιονομική σταθεροποίηση της οικονομίας, και η περιστολή των κρατικών δαπανών, μέσω της αναμόρφωσης της δημόσιας διοίκησης (πχ από την εφαρμογή της ηλεκτρονικής υπογραφής, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, το κράτος θα εξοικονομήσει €800 εκατομμύρια τη διετία 2017-18) και την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας.

Τέλος, έμφαση δίνεται στη διευκόλυνση και στον περιορισμό των εμποδίων για την έναρξη επιχειρήσεων, με τον περιορισμό του κόστους σύστασης κατά 70% εφόσον αυτή γίνεται ηλεκτρονικά, και με τον περιορισμό αντίστοιχα του χρόνου αδειοδότησης έως και 97%, για επιχειρήσεις τριών βασικών κλάδων της οικονομίας (τουρισμός, μεταποίηση τροφίμων-ποτών, και υγεία).

Η κυβέρνηση προωθεί τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για την αποτελεσματική και δίκαιη διαχείριση των κόκκινων δανείων, τη μείωση των διοικητικών εμποδίων, την δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών, τη σύλληψη της φοροδιαφυγής και την μέγιστη δυνατή άντληση χρηματοδοτικών πόρων, και προσέλκυση επενδυτικών κεφαλαίων.

Οι μεταρρυθμίσεις αυτές είναι απαραίτητες για την επιστροφή της βιώσιμης και δίκαιας ανάπτυξης της οικονομίας. Γι’ αυτό και όλοι θα έπρεπε να τις στηρίζουν αντί να τις δυσφημούν ή να τις πολεμούν. Πολύ περισσότερο που ήδη φέτος έχουν αρχίσει να αποδίδουν αναπτυξιακά αποτελέσματα.

Κλείνοντας θα ήθελα να σας παροτρύνω όλους να υπερψηφίσετε τον Προϋπολογισμό.

Σας ευχαριστώ

Ομιλία Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, Δημήτρη Παπαδημητρίου κατά την παρουσίαση της «Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου για το έτος 2016» της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας Αξιότιμε κ. Πρόεδρε της Ελληνικής Συνομοσπονδίας

papadimitriou photoΚυρίες και Κύριοι,

Θέλω να σας ευχαριστήσω για την σημερινή παρουσία σας στην παρουσίαση της ‘Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου 2016’ και να συγχαρώ τη διοίκηση της ΕΣΕΕ για την αξιέπαινη και εποικοδομητική αυτή πρωτοβουλία που έχει γίνει πλέον θεσμός στον χώρο της οικονομίας και μας προσφέρει την ευκαιρία να εξετάσουμε τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας.

Αντιλαμβάνομαι πως μετά από τόσα χρόνια ύφεσης και επώδυνων προσαρμογών δεν είναι λίγοι αυτοί που έχουν απολέσει την πίστη τους στην ικανότητα της Ελλάδας να βγει από το τούνελ της ύφεσης.

Κι όταν η ανάκαμψη έρχεται,επειδή συμβαίνει να έρχεται από τα πολύ χαμηλά επίπεδα στα οποία έχει πέσει η ελληνική οικονομία, περνά σχεδόν απαρατήρητη ή θεωρείται στιγμιαία αναλαμπή. Ορισμένοι, μάλιστα, φθάνουν στο απώτερο άκρο της απαισιοδοξίας θεωρώντας την Ελλάδα ‘εχθρό του επιχειρείν’ και άρα κακό αγωγό της ανάπτυξης. Πρόκειται για αβλεψίες και υπερβολές που όταν συνεχίζονται παρά τη διάψευση των γεγονότων καταλήγουν να γίνονται εμμονές.

Ευτυχώς η έκθεση της ΕΣΕΕ, παρά τα σοβαρά πλήγματα που επέφερε η κρίση στον χώρο του εμπορίου και δη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στέκεται με ψυχραιμία και ρεαλισμό απέναντι στην πραγματικότητα αναγνωρίζοντας την αύξηση της απασχόλησης, τη μείωση της ανεργίας και τη προοπτική ανάπτυξης τη προσεχή διετία.

Τεκμήρια ότι ανακάμπτει η πραγματική οικονομία υπάρχουν και είναι αρκετά :

1. Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε ετησίως 1,8% στο 3ο τρίμηνο του 2016. Στο α’ 9μηνο μάλιστα φαίνεται να ανακάμπτει ετησίως 0,2% προδικάζοντας το κλείσιμο του έτους με θετικό πρόσημο αντί ύφεσης -0,3% που εκτιμά ο Προϋπολογισμός.

2. Ο όγκος των ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε σε ετήσια βάση κατά 12,6% στο 3ο τρίμηνο του 2016.

3. Ο δείκτης βιομηχανικής παραγωγής σημειώνει μέση ετήσια αύξηση 3,2% κατά τα δύο ενδιάμεσα τρίμηνα του 2016.

4. Επίσης θετική είναι η αύξηση του κύκλου εργασιών στη βιομηχανία (9,4% το Σεπτέμβριο) και το λιανικό εμπόριο (2,4% το 3ο τρίμηνο του 2016).

5. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ανέκαμψαν 16,6% το Σεπτέμβριο και 10,2% το γ’ τρίμηνο 2016 σε σταθερές τιμές, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται με θετικό πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών για πρώτη φορά από το 1948.

6. Ο τουρισμός σημείωσε άνοδο ρεκόρ το 2015 και με αύξηση 7,6% υπερέβη τα 26 εκατομμύρια τουρίστες, ενώ 5,5% σημείωσαν οι τουριστικές εισπράξεις.

Η άνοδος των αφίξεων συνεχίστηκε εφέτος, αλλά έπεσαν λίγο τα έσοδα λόγω του προσφυγικού και της αύξησης των φορολογικών συντελεστών.

7. Οι ξένες άμεσες επενδύσεις υπερδιπλασιάστηκαν (αύξηση 158%) ετησίως κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου περνώντας από € 688 εκατομμύρια το 2015 σε 1777 εκατ. το 2016.

8. Ανάμεσα στο 1ο τρίμηνο του 2015 με το 2ο τρίμηνο του 2016 η απασχόληση αυξήθηκε κατά 199.000 άτομα και το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε αντίστοιχα κατά 3,5 ποσοστιαίες μονάδες (από 26,6% σε 23,1%).

9. Από τον Ιούλιο του 2015 ως σήμερα ο δείκτης οικονομικού κλίματος και ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στη βιομηχανία βρίσκονται σε συνεχή βελτίωση.

10. Παρά το μέγεθος της μέχρι τώρα κρίσης, η ιδιωτική κατανάλωση παρουσίασε σημαντική ανθεκτικότητα με αποτέλεσμα ο όγκος δαπάνης των νοικοκυριών στο γ’ τρίμηνο 2016 να αυξάνει 5,1% σε ετήσια βάση.

11.       Τέλος, ο πληθωρισμός αναμένεται να επιστρέψει σε θετικό έδαφος το 2017 και με το τέλος του αποπληθωρισμού αναμένεται να αναζωογονηθεί η εσωτερική ζήτηση.

Βεβαίως, το 2017 έρχεται με πάρα πολλές αβεβαιότητες. Η οικονομική ανάκαμψη στην Ευρώπη είναι αδύναμη και κοινωνικά άνιση, επιβαρύνεται από χρέη και προκαλεί πολιτικές αναταράξεις. Την ίδια περίοδο, η ανάπτυξη στην Κίνα και τις αναδυόμενες οικονομίες ασθμαίνει και το παγκόσμιο εμπόριο επιβραδύνεται δραματικά έχοντας αρνητικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Οι εξελίξεις αυτές οδηγούν στον λαϊκισμό, τον εθνικισμό και τον προστατευτισμό σε διεθνές επίπεδο, ενώ προκαλούν αμφιβολίες για την συστημική υγεία κι ισορροπία.

Το 2017 φέρνει, ωστόσο, και την ελπίδα ότι η νέα Αμερικανική κυβέρνηση θα επιτύχει επιπλέον αναζωογόνηση της οικονομίας της, οι Ευρωπαίοι θα βρουν τρόπους για να ξεπεράσουν το εμπόδιο του Brexit, θα επιλύσουν τα προβλήματα των τραπεζών και της ανεπαρκούς ρευστότητας, θα χαλαρώσουν τη δημοσιονομική στάση τους και η διαδικασία της παγκοσμιοποίησης θα σταθεί όρθια στα πόδια της.

Στις συνθήκες αυτές και με δεδομένους τους εγχώριους δημοσιονομικούς περιορισμούς, η εξασθενημένη από την εξαετή ύφεση ελληνική οικονομία αγωνίζεται να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα των πληρωμών του χρέους της και να ανακτήσει αναπτυξιακό ρυθμό.

Το πρόβλημα της ανάπτυξης δεν είναι βεβαίως το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας (όπως ισχυρίζεται ο κ. Σόιμπλε) το οποίο σε όρους κόστους έχει ανακτηθεί σε μεγάλο βαθμό σύμφωνα τόσο με την Τράπεζα Ελλάδος όσο και με τον ΣΕΒ.

Το πρόβλημα είναι πρωτίστως η υπερχρέωση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και το περιβάλλον λειτουργίας των επιχειρήσεων το οποίο δεν είναι αρκούντως ανοικτό στον ανταγωνισμό και φιλικό στην προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων ιδιαίτερα σε μία περίοδο διεθνούς επενδυτικής άπνοιας.

Παράγωγο της δημοσιονομικής υπερχρέωσης είναι η εισοδηματική λιτότητα και η υψηλή φορολογία από τις οποίες θα ξεφύγουμε σταδιακά τα επόμενα χρόνια διευθετώντας το χρέος, αυξάνοντας τη ρευστότητα και ενεργοποιώντας κανόνες, διαδικασίες και θεσμούς που θα καταστήσουν ελκυστική την σύσταση και λειτουργία των επιχειρήσεων και την ανάληψη επικερδών επενδύσεων στη χώρα μας.

Η σημερινή κυβέρνηση έχει ως στόχο να δώσει νέα ώθηση στην οικονομία μέσω των καναλιών των επενδύσεων και των εξαγωγών με την αλλαγή του παραγωγικού προτύπου της οικονομίας προς την κατεύθυνση της αξιοποίησης των γνώσεων, της καινοτόμου επιχειρηματικότητας, της ποιότητας των υποδομών και της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης.

Ο δρόμος προς την ανάκαμψη περνά διαδοχικά μέσα από την ολοκλήρωση της 2ης αξιολόγησης του προγράμματος διάσωσης της Ελλάδας, την βραχυχρόνια αρχικά ελάφρυνση του χρέους και στη συνέχεια την εισαγωγή της χώρας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Σημειώνεται ότι έχουν ήδη γίνει σημαντικές ενέργειες για να επιτευχθεί βιώσιμη οικονομική ανάκαμψη, όπως η ψήφιση του νέου Αναπτυξιακού Νόμου, οι νομικές ρυθμίσεις για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, η επιτυχής ολοκλήρωση της περιόδου του προηγούμενου προγράμματος ΕΣΠΑ και η πρώιμη έναρξη της νέας, η σταδιακή κατάργηση των ελέγχων των κεφαλαίων και η σημαντική θέση της Ελλάδας στο επενδυτικό σχέδιο Γιούνκερ από το οποίο έχει ήδη εγκριθεί χρηματοδότηση 824 εκατομ. Ευρώ από το EFSIγια 6 επενδυτικά σχέδια τα οποία θα ενεργοποιήσουν επενδύσεις ύψους 1,9 δις ευρώ, μέρος των οποίων αφορά μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Επιπλέον, η Ελλάδα έχει ήδη απελευθερώσει την αγορά εργασίας, έχει ανοίξει σε κάποιο βαθμό στον ανταγωνισμό τις κλειστές αγορές προϊόντων, έχει προχωρήσει σε πωλήσεις κρατικών περιουσιακών στοιχείων, έχει περικόψει τις δημόσιες μισθοδοσίες, έχει μεταρρυθμίσει το φορολογικό κώδικα και ενισχύσει την επιβολή του φόρου.

Η κυβέρνηση έχει περάσει ένα νέο φορολογικό νόμο θεσπίζοντας ένα απλό, δίκαιο και σταθερό φορολογικό σύστημα για τις στρατηγικές επενδύσεις που θα μείνει στη θέση του για πολλά χρόνια στο μέλλον.

Ανάλογα, δε, με την πρόοδο στη δημοσιονομική εξυγίανση, η κυβέρνηση προτίθεται να μειώσει το φορολογικό βάρος για τον ιδιωτικό τομέα. Το οποίο να θυμίσουμε πως την περίοδο 2010-2014 αυξήθηκε 4,8 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έναντι μόλις 0,6 μονάδες το 2015. Ενώ, λοιπόν, άμεση μείωση του φορολογικού βάρους δεν είναι δυνατή σήμερα χωρίς να παρεκκλίνουμε από τους στόχους του Προγράμματος ή να διαλύσουμε το ήδη εξασθενημένο κοινωνικό κράτος, επιβραδύναμε τουλάχιστον την αύξηση του.

Συγχρόνως, δημιουργούμε τους όρους για τη μελλοντική μείωση του φορολογικού βάρους διαπραγματευόμενοι την περαιτέρω μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων, τα οποία χάρις στο 3ο Πρόγραμμα πετύχαμε να μειώσουμε για το 2016-2017 εξοικονομώντας 11,3 δις ευρώ. Παράλληλα, με τον οδικό χάρτη των θεσμικών μεταρρυθμίσεων που η Κυβέρνηση προγραμματίζει και ήδη υλοποιεί νομοθετικά, στοχεύει στη διαμόρφωση ενός νέου θεσμικού περιβάλλοντος ευνοϊκού προς κάθε δημιουργική επενδυτική πρόταση. Ευνοϊκό για όλους και όχι επιλεκτικά χαριστικό όπως γινόταν μέχρι τώρα. Για επενδυτικές προτάσεις σύμφωνες με τις αρχές της βιώσιμης και διατηρήσιμης ανάπτυξης, με υψηλή εγχώρια προστιθέμενη αξία, με ήπιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Στο πλαίσιο αυτό, δρομολογήσαμε τις εξής εφτά νομοθετικές και θεσμικές πρωτοβουλίες:

  • Καταθέσαμε και ψηφίσαμε στην Βουλή τον Νόμο για τις Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών & Υπηρεσιών.
  • Σχεδιάζουμε την θεσμική και οργανωτική αναβάθμιση της Ειδικής Γραμματείας ΣΔΙΤ μέσω της τεχνικής βοήθειας με προοπτική την αναγκαία αναθεώρηση του Νόμου για τις ΣΔΙΤ.
  • Προχωρούμε στην αναθεώρηση της νομοθεσίας για τις Στρατηγικές Επενδύσεις και το «EnterpriseGreece», ώστε να ανταποκριθούν στις σύγχρονες ανάγκες για την προσέλκυση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων.
  • Χθες ψηφίστηκε η θεσμοθέτηση Υπηρεσιών-μίας-Στάσης για την ίδρυση επιχειρήσεων, με την ηλεκτρονικοποίηση των διαδικασιών σύστασης και τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων των υπηρεσιών μιας στάσης να αποδίδουν μία πολύ ταχύτερη και ομαλή επαφή των επιχειρήσεων με το Δημόσιο, εξέλιξη που θα επιφέρει 70% μείωση του χρόνου & κόστους σύστασης με απόλυτη διαφάνεια.
  • Επίσης, σήμερα ψηφίζεται η αναθεώρηση του Ν. 4262 για την αδειοδότηση των Επιχειρήσεων στους τρείς πρώτους κλάδους: τον τουρισμό, τις επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος και τις μεταποιητικές επιχειρήσεις στα τρόφιμα και τα ποτά. Ο στόχος είναι απλός: ίδρυση επιχείρησης σε μια ημέρα και αδειοδότηση σε τρεις ημέρες, με συνέπεια οι 13 ημέρες που αναφέρει το DoingBusiness 2017 για την Ελλάδα όσον αφορά την ίδρυση και σύσταση μιας επιχείρησης, να γίνονται μόλις 4 !
  • Είμαστε σε φάση διαπραγμάτευσης ενός νέου Κανονιστικού Πλαισίου για την ταχεία και αποτελεσματική εξωδικαστική ρύθμιση του συνολικού (δημόσιου και ιδιωτικού) χρέους των βιώσιμων Επιχειρήσεων και Ελεύθερων Επαγγελματιών.
  • Τέλος, εξετάζουμε την αναβάθμιση του ΕΤΕΑΝ σε Αναπτυξιακό Ταμείο.

Οι νομοθετικές αυτές πρωτοβουλίες δεν έχουν, όπως γινόταν έως τώρα, αποσπασματικό χαρακτήρα. Αποτυπώνουν και προωθούν το νέο συνεκτικό παραγωγικό πρότυπο που έχει ανάγκη η Ελλάδα. Εντασσόμενες σε έναν συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό, οι θεσμικές, διαρθρωτικές τομές παύουν έτσι να είναι απλές ρυθμίσεις και μετατρέπονται σε πραγματική παραγωγική δύναμη ικανή να μεταβάλλει το επενδυτικό κλίμα.

Αξίζει να σημειωθεί πως η επταετής ύφεση της ελληνικής οικονομίας έχει δημιουργήσει ευκαιρίες για τη συμμετοχή ξένων κεφαλαίων σε επιχειρήσεις που συνέχισαν τη λειτουργία τους και συνεπώς απέδειξαν την δυναμική που μπορούν να έχουν σε ένα νέο αναπτυξιακό περιβάλλον.

Ας μην ξεχνάμε πως η Ελλάδα βίωσε τη μεγαλύτερη δημοσιονομική εξυγίανση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ (17% του ΑΕΠ) και σήμερα επιτυγχάνει πρωτογενή πλεονάσματα στον κρατικό προϋπολογισμό της εμφανίζοντας τα πρώτα σκιρτήματα ανάκαμψης. Στην αλλαγή του κλίματος συμβάλλει η αύξηση των ξένων άμεσων επενδύσεων οι οποίες το α’ 9μηνο 2016 ήταν 1777 εκατομ. ευρώ έναντι 688 εκατ. την αντίστοιχη περίοδο του 2015.

Όχι τυχαία, βεβαίως, αφού την περίοδο 2016 και 2017 η Ελλάδα θα έχει υλοποιήσει ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων παγκοσμίως (COSCO, Περιφερειακά αεροδρόμια, Ελληνικό κλπ). Οι ιδιωτικοποιήσεις αυτές μπορούν να δημιουργήσουν επενδύσεις πολλαπλού ύψους (spillovers) σε έργα υποδομών, logistics, κτιριακών εγκαταστάσεων και χώρων ψυχαγωγίας και με βάση τα επενδυτικά προγράμματα που έχουν ανακοινώσει μέχρι σήμερα οι εταιρίες που εξαγόρασαν δημόσια περιουσία,αναμένονται πρόσθετες επενδύσεις 1 δις περίπου το 2017.

Επιπλέον, η επιτυχής ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών με κεφάλαια 9,4 δισ ευρώ συνολικά, --με κεφαλαιακή επάρκεια διπλάσια οπως κρίνεται απο την Συμφωνια της Βασιλείας ΙΙ και ΙΙΙ— η σταθερή εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του νέου προγράμματος ESM, και η πρόοδος στην αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, αποτελούν βασικές παραμέτρους στην έξοδο από τον φαύλο κύκλο της οικονομικής ύφεσης.

Ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο ο διεθνής οίκος αξιολόγησης Moody’s προχώρησε πρόσφατα στην πολύ σημαντική αναβάθμιση των ελληνικών συστημικών τραπεζών, εξέλιξη που σε συνδυασμό με την όψιμη κάμψη των spreads των ελληνικών ομολόγων μαρτυρεί την αναγνώριση της προόδου της ελληνικής οικονομίας από τις διεθνείς αγορές.

Όλα αυτά στηρίζουν κι εξηγούν σε μεγάλο βαθμό την προοδευτική επάνοδο της εμπιστοσύνης στην οικονομία καθώς αναμένεται εφεξής να αποφέρουν θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, με την ΕΕ, το ΔΝΤ και την ελληνική κυβέρνηση να προβλέπουν ανάπτυξη 2,7% για το 2017. Οι, δε, τελευταίες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα προβλέπουν για τη διετία 2017-2018 μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης των επενδύσεων 9% και των εξαγωγών 4%. Η Ελλάδα ενισχύει την εξωστρέφεια της οικονομίας προωθώντας τις διακρατικές σχέσεις και συμφωνίες με τις Τρίτες Χώρες. Έτσι, μια στρατηγική εταιρική σχέση ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κίνα αρθρώνεται με κύριο άξονα την ιδιωτικοποίηση του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας (ΟΛΠ Α.Ε) μετατρέποντας τον Πειραιά και την Ελλάδα συνολικά στην κύρια πύλη προς την Ευρώπη για εμπορικές ροές που προέρχονται από την Ασία.

Αντίστοιχα, αρθρώνεται μια συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο με στόχο την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση από το λιμάνι του Πειραιά της αύξησης των εμπορικών ροών που προσδοκάται από την νέα διώρυγα του Σουέζ.

Ανάλογα επιχειρηματικά ανοίγματα έχει υλοποιήσει η ελληνική κυβέρνηση με άλλες Αραβικές χώρες και σημαντικές αγορές όπως το Ισραήλ και το Ιράν.

Επιπλέον, η σύμβαση παραχώρησης που υπεγράφη ανάμεσα στην Ελλάδα και σε ιδιώτες εταίρους για τα περιφερειακά αεροδρόμια στην Ελλάδα αναμένεται να συμβάλει στην αύξηση των αφίξεων ξένων τουριστών.

Θέλω να τονίσω πως η ανάδειξη της Ελλάδας σε ενεργειακό διακομετακομιστικό κόμβο αποτελεί προτεραιότητα για την κυβέρνησή μας. Έτσι, έχουμε την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGBPipeline) που παρέχει μια άμεση σύνδεση μεταξύ των εθνικών συστημάτων φυσικού αερίου στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία. Στο μέλλον και λαμβάνοντας υπόψη τις ευκαιρίες που θα παρασχεθούν, ο διάδρομος φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας, Ελλάδας και Ιταλίας μπορεί να ενισχυθεί και να εδραιωθεί με έργα όπως το ITGI και IGIPoseidon που μπορούν να συνδέσουν το ιταλικό και ελληνικό σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου.

Ο Νότιος αγωγός φυσικού αερίου διασχίζει την Ελλάδα μέσω του αγωγού TransAdriaticPipeline(ΤΑΡ) που είναι υπό κατασκευή στην Ελλάδα και θα διασυνδέσει την Ελλάδα, την Αλβανία και την Ιταλία μεταφέροντας φυσικό αέριο από την Κασπία Θάλασσα και το Αζερμπαϊτζάν προς την Ευρώπη.

Δεδομένης της στρατηγικής θέσης και γεωγραφικής διαμόρφωσης της χώρας, η ελληνική κυβέρνηση ενδιαφέρεται για επενδύσεις σε τερματικούς σταθμούς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και νέες υποδομές επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου που θα είναι εμπορεύσιμο για ευρωπαϊκούς προορισμούς μέσω του υφιστάμενου δικτύου και των αγωγών διαμετακόμισης της Ελλάδας.

Θα ήθελα να κλείσω την ομιλία αυτή επισημαίνοντας τη χρησιμότητα μιας σειράς προτάσεων του προέδρου της ΕΣΕΕ κ.Κορκίδη για την ανάπτυξη και εκσυγχρονισμό του ελληνικού εμπορίου, όπως είναι η αναβάθμιση του συστήματος υποδομών, μεταφορών και υπηρεσιών logistics, η αναβάθμιση του ΕΤΕΑΝ και η διεύρυνση του δανεισμού με χορήγηση μικροπιστώσεων, η αξιοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων και η ενίσχυση της ψηφιακής οικονομίας στον κλάδο. Όσο, δε, αφορά τη συλλογική και συναινετική κατάρτιση αναπτυξιακού σχεδίου για τη χώρα, να θυμίσω πως ο νέος Αναπτυξιακός Νόμος προβλέπει για τον σκοπό αυτό την κατάρτιση ενός Συμβουλίου από εκπροσώπους των Κοινωνικών Εταίρων και της Δημόσιας Διοίκησης και ενός Επιστημονικού Συμβουλίου τα οποία με την παρότρυνση των Θεσμών θα συμπληρωθούν με ένα συμβουλευτικό όργανο που θα απαρτίζεται από ξένους επενδυτές.

Στη μεγάλη αυτή αναπτυξιακή προσπάθεια στηριζόμαστε στη συνεργασία και υποστήριξη των κοινωνικών εταίρων, αλλά και όλων των εγχώριων δυνάμεων που βάζουν το εθνικό συμφέρον πάνω απ’ όλα, ώστε να πραγματοποιήσουμε τις υψηλές προσδοκίες μας και η Ελλάδα να γίνει φάρος επιτυχίας, παράγοντας σταθερότητας και ασφάλειας στους δύσκολους καιρούς δοκιμασίαςτης Ευρώπης και του σύγχρονου κόσμου.

Σας ευχαριστώ και να είστε όλοι καλά.

Ομιλία Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, Δημήτρη Παπαδημητρίου

papadimitriou photoΚυρίες και Κύριοι,

Θέλω να σας ευχαριστήσω για την σημερινή παρουσία σας στην παρουσίαση της ‘Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου 2016’ και να συγχαρώ τη διοίκηση της ΕΣΕΕ για την αξιέπαινη και εποικοδομητική αυτή πρωτοβουλία που έχει γίνει πλέον θεσμός στον χώρο της οικονομίας και μας προσφέρει την ευκαιρία να εξετάσουμε τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας.

Αντιλαμβάνομαι πως μετά από τόσα χρόνια ύφεσης και επώδυνων προσαρμογών δεν είναι λίγοι αυτοί που έχουν απολέσει την πίστη τους στην ικανότητα της Ελλάδας να βγει από το τούνελ της ύφεσης.

Κι όταν η ανάκαμψη έρχεται,επειδή συμβαίνει να έρχεται από τα πολύ χαμηλά επίπεδα στα οποία έχει πέσει η ελληνική οικονομία, περνά σχεδόν απαρατήρητη ή θεωρείται στιγμιαία αναλαμπή. Ορισμένοι, μάλιστα, φθάνουν στο απώτερο άκρο της απαισιοδοξίας θεωρώντας την Ελλάδα ‘εχθρό του επιχειρείν’ και άρα κακό αγωγό της ανάπτυξης. Πρόκειται για αβλεψίες και υπερβολές που όταν συνεχίζονται παρά τη διάψευση των γεγονότων καταλήγουν να γίνονται εμμονές.

Ευτυχώς η έκθεση της ΕΣΕΕ, παρά τα σοβαρά πλήγματα που επέφερε η κρίση στον χώρο του εμπορίου και δη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στέκεται με ψυχραιμία και ρεαλισμό απέναντι στην πραγματικότητα αναγνωρίζοντας την αύξηση της απασχόλησης, τη μείωση της ανεργίας και τη προοπτική ανάπτυξης τη προσεχή διετία.

Τεκμήρια ότι ανακάμπτει η πραγματική οικονομία υπάρχουν και είναι αρκετά :

1. Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε ετησίως 1,8% στο 3ο τρίμηνο του 2016. Στο α’ 9μηνο μάλιστα φαίνεται να ανακάμπτει ετησίως 0,2% προδικάζοντας το κλείσιμο του έτους με θετικό πρόσημο αντί ύφεσης -0,3% που εκτιμά ο Προϋπολογισμός.

2. Ο όγκος των ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε σε ετήσια βάση κατά 12,6% στο 3ο τρίμηνο του 2016.

3. Ο δείκτης βιομηχανικής παραγωγής σημειώνει μέση ετήσια αύξηση 3,2% κατά τα δύο ενδιάμεσα τρίμηνα του 2016.

4. Επίσης θετική είναι η αύξηση του κύκλου εργασιών στη βιομηχανία (9,4% το Σεπτέμβριο) και το λιανικό εμπόριο (2,4% το 3ο τρίμηνο του 2016).

5. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ανέκαμψαν 16,6% το Σεπτέμβριο και 10,2% το γ’ τρίμηνο 2016 σε σταθερές τιμές, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται με θετικό πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών για πρώτη φορά από το 1948.

6. Ο τουρισμός σημείωσε άνοδο ρεκόρ το 2015 και με αύξηση 7,6% υπερέβη τα 26 εκατομμύρια τουρίστες, ενώ 5,5% σημείωσαν οι τουριστικές εισπράξεις.

Η άνοδος των αφίξεων συνεχίστηκε εφέτος, αλλά έπεσαν λίγο τα έσοδα λόγω του προσφυγικού και της αύξησης των φορολογικών συντελεστών.

7. Οι ξένες άμεσες επενδύσεις υπερδιπλασιάστηκαν (αύξηση 158%) ετησίως κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου περνώντας από € 688 εκατομμύρια το 2015 σε 1777 εκατ. το 2016.

8. Ανάμεσα στο 1ο τρίμηνο του 2015 με το 2ο τρίμηνο του 2016 η απασχόληση αυξήθηκε κατά 199.000 άτομα και το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε αντίστοιχα κατά 3,5 ποσοστιαίες μονάδες (από 26,6% σε 23,1%).

9. Από τον Ιούλιο του 2015 ως σήμερα ο δείκτης οικονομικού κλίματος και ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στη βιομηχανία βρίσκονται σε συνεχή βελτίωση.

10. Παρά το μέγεθος της μέχρι τώρα κρίσης, η ιδιωτική κατανάλωση παρουσίασε σημαντική ανθεκτικότητα με αποτέλεσμα ο όγκος δαπάνης των νοικοκυριών στο γ’ τρίμηνο 2016 να αυξάνει 5,1% σε ετήσια βάση.

11.       Τέλος, ο πληθωρισμός αναμένεται να επιστρέψει σε θετικό έδαφος το 2017 και με το τέλος του αποπληθωρισμού αναμένεται να αναζωογονηθεί η εσωτερική ζήτηση.

Βεβαίως, το 2017 έρχεται με πάρα πολλές αβεβαιότητες. Η οικονομική ανάκαμψη στην Ευρώπη είναι αδύναμη και κοινωνικά άνιση, επιβαρύνεται από χρέη και προκαλεί πολιτικές αναταράξεις. Την ίδια περίοδο, η ανάπτυξη στην Κίνα και τις αναδυόμενες οικονομίες ασθμαίνει και το παγκόσμιο εμπόριο επιβραδύνεται δραματικά έχοντας αρνητικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Οι εξελίξεις αυτές οδηγούν στον λαϊκισμό, τον εθνικισμό και τον προστατευτισμό σε διεθνές επίπεδο, ενώ προκαλούν αμφιβολίες για την συστημική υγεία κι ισορροπία.

Το 2017 φέρνει, ωστόσο, και την ελπίδα ότι η νέα Αμερικανική κυβέρνηση θα επιτύχει επιπλέον αναζωογόνηση της οικονομίας της, οι Ευρωπαίοι θα βρουν τρόπους για να ξεπεράσουν το εμπόδιο του Brexit, θα επιλύσουν τα προβλήματα των τραπεζών και της ανεπαρκούς ρευστότητας, θα χαλαρώσουν τη δημοσιονομική στάση τους και η διαδικασία της παγκοσμιοποίησης θα σταθεί όρθια στα πόδια της.

Στις συνθήκες αυτές και με δεδομένους τους εγχώριους δημοσιονομικούς περιορισμούς, η εξασθενημένη από την εξαετή ύφεση ελληνική οικονομία αγωνίζεται να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα των πληρωμών του χρέους της και να ανακτήσει αναπτυξιακό ρυθμό.

Το πρόβλημα της ανάπτυξης δεν είναι βεβαίως το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας (όπως ισχυρίζεται ο κ. Σόιμπλε) το οποίο σε όρους κόστους έχει ανακτηθεί σε μεγάλο βαθμό σύμφωνα τόσο με την Τράπεζα Ελλάδος όσο και με τον ΣΕΒ.

Το πρόβλημα είναι πρωτίστως η υπερχρέωση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και το περιβάλλον λειτουργίας των επιχειρήσεων το οποίο δεν είναι αρκούντως ανοικτό στον ανταγωνισμό και φιλικό στην προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων ιδιαίτερα σε μία περίοδο διεθνούς επενδυτικής άπνοιας.

Παράγωγο της δημοσιονομικής υπερχρέωσης είναι η εισοδηματική λιτότητα και η υψηλή φορολογία από τις οποίες θα ξεφύγουμε σταδιακά τα επόμενα χρόνια διευθετώντας το χρέος, αυξάνοντας τη ρευστότητα και ενεργοποιώντας κανόνες, διαδικασίες και θεσμούς που θα καταστήσουν ελκυστική την σύσταση και λειτουργία των επιχειρήσεων και την ανάληψη επικερδών επενδύσεων στη χώρα μας.

Η σημερινή κυβέρνηση έχει ως στόχο να δώσει νέα ώθηση στην οικονομία μέσω των καναλιών των επενδύσεων και των εξαγωγών με την αλλαγή του παραγωγικού προτύπου της οικονομίας προς την κατεύθυνση της αξιοποίησης των γνώσεων, της καινοτόμου επιχειρηματικότητας, της ποιότητας των υποδομών και της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης.

Ο δρόμος προς την ανάκαμψη περνά διαδοχικά μέσα από την ολοκλήρωση της 2ης αξιολόγησης του προγράμματος διάσωσης της Ελλάδας, την βραχυχρόνια αρχικά ελάφρυνση του χρέους και στη συνέχεια την εισαγωγή της χώρας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Σημειώνεται ότι έχουν ήδη γίνει σημαντικές ενέργειες για να επιτευχθεί βιώσιμη οικονομική ανάκαμψη, όπως η ψήφιση του νέου Αναπτυξιακού Νόμου, οι νομικές ρυθμίσεις για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, η επιτυχής ολοκλήρωση της περιόδου του προηγούμενου προγράμματος ΕΣΠΑ και η πρώιμη έναρξη της νέας, η σταδιακή κατάργηση των ελέγχων των κεφαλαίων και η σημαντική θέση της Ελλάδας στο επενδυτικό σχέδιο Γιούνκερ από το οποίο έχει ήδη εγκριθεί χρηματοδότηση 824 εκατομ. Ευρώ από το EFSIγια 6 επενδυτικά σχέδια τα οποία θα ενεργοποιήσουν επενδύσεις ύψους 1,9 δις ευρώ, μέρος των οποίων αφορά μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Επιπλέον, η Ελλάδα έχει ήδη απελευθερώσει την αγορά εργασίας, έχει ανοίξει σε κάποιο βαθμό στον ανταγωνισμό τις κλειστές αγορές προϊόντων, έχει προχωρήσει σε πωλήσεις κρατικών περιουσιακών στοιχείων, έχει περικόψει τις δημόσιες μισθοδοσίες, έχει μεταρρυθμίσει το φορολογικό κώδικα και ενισχύσει την επιβολή του φόρου.

Η κυβέρνηση έχει περάσει ένα νέο φορολογικό νόμο θεσπίζοντας ένα απλό, δίκαιο και σταθερό φορολογικό σύστημα για τις στρατηγικές επενδύσεις που θα μείνει στη θέση του για πολλά χρόνια στο μέλλον.

Ανάλογα, δε, με την πρόοδο στη δημοσιονομική εξυγίανση, η κυβέρνηση προτίθεται να μειώσει το φορολογικό βάρος για τον ιδιωτικό τομέα. Το οποίο να θυμίσουμε πως την περίοδο 2010-2014 αυξήθηκε 4,8 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έναντι μόλις 0,6 μονάδες το 2015. Ενώ, λοιπόν, άμεση μείωση του φορολογικού βάρους δεν είναι δυνατή σήμερα χωρίς να παρεκκλίνουμε από τους στόχους του Προγράμματος ή να διαλύσουμε το ήδη εξασθενημένο κοινωνικό κράτος, επιβραδύναμε τουλάχιστον την αύξηση του.

Συγχρόνως, δημιουργούμε τους όρους για τη μελλοντική μείωση του φορολογικού βάρους διαπραγματευόμενοι την περαιτέρω μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων, τα οποία χάρις στο 3ο Πρόγραμμα πετύχαμε να μειώσουμε για το 2016-2017 εξοικονομώντας 11,3 δις ευρώ. Παράλληλα, με τον οδικό χάρτη των θεσμικών μεταρρυθμίσεων που η Κυβέρνηση προγραμματίζει και ήδη υλοποιεί νομοθετικά, στοχεύει στη διαμόρφωση ενός νέου θεσμικού περιβάλλοντος ευνοϊκού προς κάθε δημιουργική επενδυτική πρόταση. Ευνοϊκό για όλους και όχι επιλεκτικά χαριστικό όπως γινόταν μέχρι τώρα. Για επενδυτικές προτάσεις σύμφωνες με τις αρχές της βιώσιμης και διατηρήσιμης ανάπτυξης, με υψηλή εγχώρια προστιθέμενη αξία, με ήπιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Στο πλαίσιο αυτό, δρομολογήσαμε τις εξής εφτά νομοθετικές και θεσμικές πρωτοβουλίες:

  • Καταθέσαμε και ψηφίσαμε στην Βουλή τον Νόμο για τις Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών & Υπηρεσιών.
  • Σχεδιάζουμε την θεσμική και οργανωτική αναβάθμιση της Ειδικής Γραμματείας ΣΔΙΤ μέσω της τεχνικής βοήθειας με προοπτική την αναγκαία αναθεώρηση του Νόμου για τις ΣΔΙΤ.
  • Προχωρούμε στην αναθεώρηση της νομοθεσίας για τις Στρατηγικές Επενδύσεις και το «EnterpriseGreece», ώστε να ανταποκριθούν στις σύγχρονες ανάγκες για την προσέλκυση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων.
  • Χθες ψηφίστηκε η θεσμοθέτηση Υπηρεσιών-μίας-Στάσης για την ίδρυση επιχειρήσεων, με την ηλεκτρονικοποίηση των διαδικασιών σύστασης και τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων των υπηρεσιών μιας στάσης να αποδίδουν μία πολύ ταχύτερη και ομαλή επαφή των επιχειρήσεων με το Δημόσιο, εξέλιξη που θα επιφέρει 70% μείωση του χρόνου & κόστους σύστασης με απόλυτη διαφάνεια.
  • Επίσης, σήμερα ψηφίζεται η αναθεώρηση του Ν. 4262 για την αδειοδότηση των Επιχειρήσεων στους τρείς πρώτους κλάδους: τον τουρισμό, τις επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος και τις μεταποιητικές επιχειρήσεις στα τρόφιμα και τα ποτά. Ο στόχος είναι απλός: ίδρυση επιχείρησης σε μια ημέρα και αδειοδότηση σε τρεις ημέρες, με συνέπεια οι 13 ημέρες που αναφέρει το DoingBusiness 2017 για την Ελλάδα όσον αφορά την ίδρυση και σύσταση μιας επιχείρησης, να γίνονται μόλις 4 !
  • Είμαστε σε φάση διαπραγμάτευσης ενός νέου Κανονιστικού Πλαισίου για την ταχεία και αποτελεσματική εξωδικαστική ρύθμιση του συνολικού (δημόσιου και ιδιωτικού) χρέους των βιώσιμων Επιχειρήσεων και Ελεύθερων Επαγγελματιών.
  • Τέλος, εξετάζουμε την αναβάθμιση του ΕΤΕΑΝ σε Αναπτυξιακό Ταμείο.

Οι νομοθετικές αυτές πρωτοβουλίες δεν έχουν, όπως γινόταν έως τώρα, αποσπασματικό χαρακτήρα. Αποτυπώνουν και προωθούν το νέο συνεκτικό παραγωγικό πρότυπο που έχει ανάγκη η Ελλάδα. Εντασσόμενες σε έναν συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό, οι θεσμικές, διαρθρωτικές τομές παύουν έτσι να είναι απλές ρυθμίσεις και μετατρέπονται σε πραγματική παραγωγική δύναμη ικανή να μεταβάλλει το επενδυτικό κλίμα.

Αξίζει να σημειωθεί πως η επταετής ύφεση της ελληνικής οικονομίας έχει δημιουργήσει ευκαιρίες για τη συμμετοχή ξένων κεφαλαίων σε επιχειρήσεις που συνέχισαν τη λειτουργία τους και συνεπώς απέδειξαν την δυναμική που μπορούν να έχουν σε ένα νέο αναπτυξιακό περιβάλλον.

Ας μην ξεχνάμε πως η Ελλάδα βίωσε τη μεγαλύτερη δημοσιονομική εξυγίανση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ (17% του ΑΕΠ) και σήμερα επιτυγχάνει πρωτογενή πλεονάσματα στον κρατικό προϋπολογισμό της εμφανίζοντας τα πρώτα σκιρτήματα ανάκαμψης. Στην αλλαγή του κλίματος συμβάλλει η αύξηση των ξένων άμεσων επενδύσεων οι οποίες το α’ 9μηνο 2016 ήταν 1777 εκατομ. ευρώ έναντι 688 εκατ. την αντίστοιχη περίοδο του 2015.

Όχι τυχαία, βεβαίως, αφού την περίοδο 2016 και 2017 η Ελλάδα θα έχει υλοποιήσει ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα ιδιωτικοποιήσεων παγκοσμίως (COSCO, Περιφερειακά αεροδρόμια, Ελληνικό κλπ). Οι ιδιωτικοποιήσεις αυτές μπορούν να δημιουργήσουν επενδύσεις πολλαπλού ύψους (spillovers) σε έργα υποδομών, logistics, κτιριακών εγκαταστάσεων και χώρων ψυχαγωγίας και με βάση τα επενδυτικά προγράμματα που έχουν ανακοινώσει μέχρι σήμερα οι εταιρίες που εξαγόρασαν δημόσια περιουσία,αναμένονται πρόσθετες επενδύσεις 1 δις περίπου το 2017.

Επιπλέον, η επιτυχής ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών με κεφάλαια 9,4 δισ ευρώ συνολικά, --με κεφαλαιακή επάρκεια διπλάσια οπως κρίνεται απο την Συμφωνια της Βασιλείας ΙΙ και ΙΙΙ— η σταθερή εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του νέου προγράμματος ESM, και η πρόοδος στην αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, αποτελούν βασικές παραμέτρους στην έξοδο από τον φαύλο κύκλο της οικονομικής ύφεσης.

Ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο ο διεθνής οίκος αξιολόγησης Moody’s προχώρησε πρόσφατα στην πολύ σημαντική αναβάθμιση των ελληνικών συστημικών τραπεζών, εξέλιξη που σε συνδυασμό με την όψιμη κάμψη των spreads των ελληνικών ομολόγων μαρτυρεί την αναγνώριση της προόδου της ελληνικής οικονομίας από τις διεθνείς αγορές.

Όλα αυτά στηρίζουν κι εξηγούν σε μεγάλο βαθμό την προοδευτική επάνοδο της εμπιστοσύνης στην οικονομία καθώς αναμένεται εφεξής να αποφέρουν θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, με την ΕΕ, το ΔΝΤ και την ελληνική κυβέρνηση να προβλέπουν ανάπτυξη 2,7% για το 2017. Οι, δε, τελευταίες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα προβλέπουν για τη διετία 2017-2018 μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης των επενδύσεων 9% και των εξαγωγών 4%. Η Ελλάδα ενισχύει την εξωστρέφεια της οικονομίας προωθώντας τις διακρατικές σχέσεις και συμφωνίες με τις Τρίτες Χώρες. Έτσι, μια στρατηγική εταιρική σχέση ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κίνα αρθρώνεται με κύριο άξονα την ιδιωτικοποίηση του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας (ΟΛΠ Α.Ε) μετατρέποντας τον Πειραιά και την Ελλάδα συνολικά στην κύρια πύλη προς την Ευρώπη για εμπορικές ροές που προέρχονται από την Ασία.

Αντίστοιχα, αρθρώνεται μια συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο με στόχο την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση από το λιμάνι του Πειραιά της αύξησης των εμπορικών ροών που προσδοκάται από την νέα διώρυγα του Σουέζ.

Ανάλογα επιχειρηματικά ανοίγματα έχει υλοποιήσει η ελληνική κυβέρνηση με άλλες Αραβικές χώρες και σημαντικές αγορές όπως το Ισραήλ και το Ιράν.

Επιπλέον, η σύμβαση παραχώρησης που υπεγράφη ανάμεσα στην Ελλάδα και σε ιδιώτες εταίρους για τα περιφερειακά αεροδρόμια στην Ελλάδα αναμένεται να συμβάλει στην αύξηση των αφίξεων ξένων τουριστών.

Θέλω να τονίσω πως η ανάδειξη της Ελλάδας σε ενεργειακό διακομετακομιστικό κόμβο αποτελεί προτεραιότητα για την κυβέρνησή μας. Έτσι, έχουμε την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGBPipeline) που παρέχει μια άμεση σύνδεση μεταξύ των εθνικών συστημάτων φυσικού αερίου στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία. Στο μέλλον και λαμβάνοντας υπόψη τις ευκαιρίες που θα παρασχεθούν, ο διάδρομος φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας, Ελλάδας και Ιταλίας μπορεί να ενισχυθεί και να εδραιωθεί με έργα όπως το ITGI και IGIPoseidon που μπορούν να συνδέσουν το ιταλικό και ελληνικό σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου.

Ο Νότιος αγωγός φυσικού αερίου διασχίζει την Ελλάδα μέσω του αγωγού TransAdriaticPipeline(ΤΑΡ) που είναι υπό κατασκευή στην Ελλάδα και θα διασυνδέσει την Ελλάδα, την Αλβανία και την Ιταλία μεταφέροντας φυσικό αέριο από την Κασπία Θάλασσα και το Αζερμπαϊτζάν προς την Ευρώπη.

Δεδομένης της στρατηγικής θέσης και γεωγραφικής διαμόρφωσης της χώρας, η ελληνική κυβέρνηση ενδιαφέρεται για επενδύσεις σε τερματικούς σταθμούς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και νέες υποδομές επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου που θα είναι εμπορεύσιμο για ευρωπαϊκούς προορισμούς μέσω του υφιστάμενου δικτύου και των αγωγών διαμετακόμισης της Ελλάδας.

Θα ήθελα να κλείσω την ομιλία αυτή επισημαίνοντας τη χρησιμότητα μιας σειράς προτάσεων του προέδρου της ΕΣΕΕ κ.Κορκίδη για την ανάπτυξη και εκσυγχρονισμό του ελληνικού εμπορίου, όπως είναι η αναβάθμιση του συστήματος υποδομών, μεταφορών και υπηρεσιών logistics, η αναβάθμιση του ΕΤΕΑΝ και η διεύρυνση του δανεισμού με χορήγηση μικροπιστώσεων, η αξιοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων και η ενίσχυση της ψηφιακής οικονομίας στον κλάδο. Όσο, δε, αφορά τη συλλογική και συναινετική κατάρτιση αναπτυξιακού σχεδίου για τη χώρα, να θυμίσω πως ο νέος Αναπτυξιακός Νόμος προβλέπει για τον σκοπό αυτό την κατάρτιση ενός Συμβουλίου από εκπροσώπους των Κοινωνικών Εταίρων και της Δημόσιας Διοίκησης και ενός Επιστημονικού Συμβουλίου τα οποία με την παρότρυνση των Θεσμών θα συμπληρωθούν με ένα συμβουλευτικό όργανο που θα απαρτίζεται από ξένους επενδυτές.

Στη μεγάλη αυτή αναπτυξιακή προσπάθεια στηριζόμαστε στη συνεργασία και υποστήριξη των κοινωνικών εταίρων, αλλά και όλων των εγχώριων δυνάμεων που βάζουν το εθνικό συμφέρον πάνω απ’ όλα, ώστε να πραγματοποιήσουμε τις υψηλές προσδοκίες μας και η Ελλάδα να γίνει φάρος επιτυχίας, παράγοντας σταθερότητας και ασφάλειας στους δύσκολους καιρούς δοκιμασίαςτης Ευρώπης και του σύγχρονου κόσμου.

Σας ευχαριστώ και να είστε όλοι καλά.

Ομιλία του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, Δημήτρη Παπαδημητρίου Κατά τη συζήτηση και ψήφιση από την Ολομέλεια της Βουλής του σχεδίου νόμου «Απλοποίηση διαδικασιών σύστασης επιχειρήσεων, άρση κανονιστικών εμποδίων στον ανταγωνισμό και λοιπές διατάξει

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Το παρόν νομοσχέδιο αποτελεί μέρος της στρατηγικής της Κυβέρνησης για την βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.

Εντάσσεται σε μία σειρά παρεμβάσεων οι οποίες ξεκίνησαν με τους νόμους για τις δημόσιες συμβάσεις και τις ιδιωτικές επενδύσεις και θα ολοκληρωθούν με την ψήφιση των νομοσχεδίων για τις υπηρεσίες μιας στάσης και την αδειοδότηση επιχειρήσεων.

Το νομοσχέδιο μπορεί να διακριθεί σε πέντε ενότητες:

  1. απλοποίηση διαδικασιών σύστασης επιχειρήσεων,
  2. άρση κανονιστικών εμποδίων στον ανταγωνισμό στο πλαίσιο της εργαλειοθήκης ΙΙΙ του ΟΟΣΑ,
  3. υλοποίηση συστάσεων του ΚΕΠΕ κατόπιν αξιολόγησης επιλεγμένων μεταρρυθμίσεων της εργαλειοθήκης Ι, αξιολόγηση η οποία αποτελεί κατάκτηση της κυβέρνησης και πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά
  4. ρύθμιση θεμάτων δημοσίων συμβάσεων, και
  5. ρύθμιση θεμάτων που συνδέονται με τον αναπτυξιακό νόμο.

Από αυτή την συνοπτική περιγραφή προκύπτει ότι το σύνολο του νομοσχεδίου αφορά την βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Επομένως, παρά το γεγονός ότι περιλαμβάνονται διατάξεις με τις οποίες υλοποιούνται δράσεις στο πλαίσιο της δεύτερης αξιολόγησης, γεγονός που δικαιολογεί και τον κατεπείγοντα χαρακτήρα της διαδικασίας, αποφεύγονται οι αποσπασματικές ρυθμίσεις.

Το βασικό αντικείμενο του νομοσχεδίου που καταθέτουμε σήμερα, είναι η περαιτέρω απλοποίηση των διαδικασιών σύστασης εταιρειών μέσω των υπηρεσιών μιας στάσης. Θεωρούμε ότι η ελαχιστοποίηση του διοικητικού βάρους που αντιμετωπίζει μια επιχείρηση στο στάδιο της σύστασής της αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ομαλή έναρξη της λειτουργίας της και την ταχεία ανάπτυξη των εργασιών της.

Ταυτόχρονα, η συγκεκριμένη διαδικασία συχνά αποτελεί την πρώτη επαφή νέων επιχειρηματιών με τη δημόσια διοίκηση και το ευρύτερο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη σύσταση εταιρειών.

Είναι απαραίτητο, επομένως, να αποδείξουμε έμπρακτα σε όσες και όσους ξεκινούν μια τέτοια προσπάθεια ότι η Πολιτεία είναι δίπλα τους ως συμπαραστάτης και όχι απέναντι τους, ως μια απρόσωπη γραφειοκρατία.

Η εφαρμογή του σχεδιασμού μας, ο οποίος έγινε δεκτός από τους θεσμούς τον Ιούνιο του 2016, θα βασιστεί στις υφιστάμενες υπηρεσίες μιας στάσης, δηλαδή στα Επιμελητήρια για τις προσωπικές και τις ιδιωτικές κεφαλαιουχικές εταιρείες (ΙΚΕ) και τους συμβολαιογράφους για τις κεφαλαιουχικές εταιρείες. Η λειτουργία αυτών των υπηρεσιών εδώ και περίπου έξι έτη αποτιμάται θετικά σε γενικές γραμμές.

Ωστόσο υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης σε δύο επίπεδα: αφενός στην ηλεκτρονικοποίηση των διαδικασιών σύστασης και αφετέρου στην διεύρυνση των αρμοδιοτήτων των υπηρεσιών μιας στάσης ώστε να μειωθεί ο αριθμός των δημόσιων υπηρεσιών στις οποίες πρέπει να απευθυνθεί μια επιχείρηση.

Αυτές οι ανάγκες προέκυψαν και από τη δημόσια διαβούλευση που οργάνωσε το Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης τον Απρίλιο του 2016, με αντικείμενο την μέτρηση της ικανοποίησης των χρηστών των υπηρεσιών μιας στάσης. Για πρώτη φορά, οι αποδέκτες μιας δημόσιας υπηρεσίας είχαν την ευκαιρία να εκφράσουν άμεσα και οργανωμένα τις απόψεις τους επί διαδικασιών που τους αφορούν άμεσα, πριν καταρτιστεί σχέδιο νόμου.

Επομένως, θεωρούμε ότι η μεταρρύθμιση που προτείνουμε σήμερα απηχεί σε σημαντικό βαθμό τις αντιλήψεις της σύγχρονης και υγιούς επιχειρηματικότητας.

Προς αυτή την κατεύθυνση, θεσπίζεται μια πλήρως ηλεκτρονική διαδικασία σύστασης επιχειρήσεων. Κάθε ενδιαφερόμενος θα υποβάλλει ηλεκτρονικά όλα τα αναγκαία δικαιολογητικά και θα επιβεβαιώνει μέσω διαδικτύου τη σύσταση της εταιρείας του.

Η συγκεκριμένη διαδικασία δε θα είναι μόνο λιγότερο χρονοβόρα, αλλά και περισσότερο προσιτή οικονομικά – το γραμμάτιο κόστους σύστασης θα μειωθεί κατά 70%, ενώ κατά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας της διαδικτυακής πλατφόρμας που θα δημιουργηθεί για αυτό τον σκοπό, η συγκεκριμένη υπηρεσία θα διατίθεται δωρεάν.

Επιπλέον, στην πλατφόρμα θα αναρτηθούν πρότυπα καταστατικά, μέσω των οποίων η χρήση συμβολαιογραφικού εγγράφου για την ίδρυση ανώνυμης εταιρείας ή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης θα καταστεί προαιρετική.

Αυτό καθίσταται δυνατό μόνο κατά την ηλεκτρονική διαδικασία σύστασης και εφόσον οι ενδιαφερόμενοι ιδρυτές θα χρησιμοποιούν αποκλειστικά και χωρίς καμία παρέκκλιση τα ως άνω πρότυπα καταστατικά, τα οποία θα προβλεφθούν σε υπουργική απόφαση και θα τεκμαίρονται νόμιμα.

Με αυτό τον τρόπο διασφαλίζεται η συνέπεια προς το κοινοτικό δίκαιο, το οποίο απαιτεί δημόσιο έγγραφο για τη σύσταση κεφαλαιουχικών εταιρειών, καθώς και η απαιτούμενη ασφάλεια δικαίου. Με αυτή την ρύθμιση δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για σημαντική μείωση του κόστους σύστασης αυτών των νομικών μορφών.

Τα έσοδα από την ηλεκτρονική σύσταση εταιρειών θα εγγράφονται στον κρατικό προϋπολογισμό και θα διατίθεται για την ενίσχυση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών που απευθύνονται στην επιχειρηματικότητα.

Αναφορικά με την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων των υπηρεσιών μιας στάσης, το παρόν νομοσχέδιο προβλέπει την χορήγηση κλειδαρίθμων TAXIS στις νεοσυσταθείσες εταιρείες, καθώς και την διεκπεραίωση της διαδικασίας εγγραφής των ιδρυτών, όπου αυτό απαιτείται, στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης.

Με αυτές τις ρυθμίσεις επιταχύνεται η πλήρης λειτουργία μιας επιχείρησης, χωρίς να απαιτείται ένας κύκλος υποβολής δικαιολογητικών σε διαφορετικές δημόσιες υπηρεσίες. Επομένως, το κόστος σύστασης μιας εταιρείας μειώνεται όχι μόνο επειδή στην ηλεκτρονική διαδικασία τα τέλη θα είναι χαμηλότερα, αλλά και χάρη στις λιγότερες εργατοώρες που θα απαιτεί η διεκπεραίωση των παραπάνω διαδικασιών μετά την ανάθεσή τους στις υπηρεσίες μιας στάσης.

Οι καινοτομίες που αναφέρθηκαν παραπάνω απαιτούν εκτεταμένες νομοθετικές παρεμβάσεις, οι οποίες δικαιολογούν την επιλογή μας για αντικατάσταση του νόμου 3853/2010 από νέο νόμο. Η εφαρμογή του νόμου θα βασιστεί στη συνεργασία μας με τα συναρμόδια Υπουργεία, κυρίως το Υπουργείο Οικονομικών και το Υπουργείο Εργασίας.

Στόχος μας είναι οι υπουργικές αποφάσεις, που θα ρυθμίζουν τις αναγκαίες τεχνικές λεπτομέρειες για τη διασύνδεση πληροφοριακών συστημάτων και τις λειτουργικές προδιαγραφές της Ηλεκτρονικής Υπηρεσίας Μιας Στάσης, λαμβάνοντας υπόψη και τις ειδικές πρόνοιες για την πρόσβαση στην πλατφόρμα Ατόμων με Αναπηρία, να εκδοθούν εντός δύο μηνών από την δημοσίευση του νόμου, ώστε η ηλεκτρονική πλατφόρμα σύστασης να τεθεί σε πιλοτική λειτουργία εντός του Μαρτίου του 2017.

Το αυστηρό χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί ήταν δική μας επιλογή και δικαιολογείται από τις επιτακτικές ανάγκες που εξυπηρετεί η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση.

Το δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου αφορά την υλοποίηση συστάσεων του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών και Προγραμματισμού, το οποίο ολοκλήρωσε πρόσφατα μια μελέτη αξιολόγησης της εφαρμογής της εργαλειοθήκης Ι του ΟΟΣΑ, στους τομείς των εκπτώσεων και προσφορών και της λειτουργίας των αρτοποιείων.

Η συγκεκριμένη μελέτη, κατ' εφαρμογή της συμφωνίας του Ιουλίου 2015, εξέτασε ορισμένες μνημονιακές υποχρεώσεις που είχαν αναλάβει προηγούμενες κυβερνήσεις υπό το πρίσμα των αρχών της καλής νομοθέτησης και της επιστημονικής ανάλυσης, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά από το 2010.

Η σημαντικότερη ρύθμιση που περιλαμβάνει το παρόν νομοσχέδιο, ως αποτέλεσμα αυτής της μελέτης, αφορά τους όρους “παραδοσιακός άρτος”, “παραδοσιακό αρτοποιείο” και “παραδοσιακός φούρνος”.

Η αποδοχή της χρήσης του όρου “αρτοποιείο” από εκείνες τις επιχειρήσεις που πωλούν ψωμί το οποίο βασίζεται σε προψημένη ή κατεψυγμένη ζύμη – τα λεγόμενα “bake off” - είχε αρνητικές συνέπειες τόσο για την ενημέρωση των καταναλωτών, όσο και για την τήρηση των αρχών του υγιούς ανταγωνισμού.

Αυτή η πραγματικότητα αναγνωρίστηκε από την μελέτη του ΚΕΠΕ, η οποία μας οδήγησε στην εισαγωγή των όρων “παραδοσιακός άρτος”, “παραδοσιακό αρτοποιείο” και “παραδοσιακός φούρνος”, προκειμένου να επιτευχθούν τρεις βασικοί στόχοι:

  1. Πρώτον, να διακρίνονται σαφώς οι επιχειρήσεις που παράγουν ψωμί από φρέσκια ζύμη στο πλαίσιο μιας ενιαίας διαδικασίας.
  2. Δεύτερον, να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για την ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας και της εμπορικής αξίας του ελληνικού άρτου, ως μέρος της εθνικής μας παραγωγής.
  3. Και τρίτον, να μην διαταραχθεί η λειτουργία επιχειρήσεων bake off από νέες ρυθμίσεις.

Το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο ορίζει το φρέσκο ψωμί ως προϊόν, αλλά δεν περιέχει αντίστοιχο ορισμό για το κατάστημα που το παρασκευάζει.

Η προτεινόμενη διατύπωση καλύπτει αυτό το κενό με την εισαγωγή όρων οι οποίοι:

- αφενός διακρίνουν με σαφήνεια τους παραγωγούς φρέσκου άρτου οι οποίοι έχουν την συνολική επιμέλεια της διαδικασίας παραγωγής.

- αφετέρου ενισχύει την εμπορική αξία του ελληνικού άρτου, σύμφωνα με διεθνείς καλές πρακτικές, όπως είναι για παράδειγμα η χρήση αντίστοιχων όρων από τη γαλλική νομοθεσία.

Επιπλέον, σύμφωνα με τις συστάσεις του ΚΕΠΕ, βελτιώνεται το καθεστώς λειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων αναφορικά με τις προσφορές και τις προωθητικές ενέργειες, πάντοτε με γνώμονα την προστασία του καταναλωτή, τις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του κλάδου και την αποτροπή αθέμιτων πρακτικών.

Θα ήθελα επίσης να τονίσω ότι το παρόν νομοσχέδιο υλοποιεί ορισμένες συστάσεις του ΟΟΣΑ σχετικά με τη βελτίωση του ανταγωνισμού στο χονδρικό εμπόριο.

Θα σταθώ στην θέσπιση δυνατότητας μετατροπής ομόρρυθμων σε ετερόρρυθμες εταιρείες. Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποτελεί πάγιο αίτημα φορέων της αγοράς και κυρίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η δυνατότητα αυτή:

-        ενισχύει την ευελιξία και την προσαρμοστικότητα των επιχειρηματιών,

-        διευκολύνει την διεύρυνση των επιχειρηματικών σχημάτων και παράλληλα

-        διασφαλίζει απόλυτα τρίτους που συναλλάσσονται με μια μετατρεπόμενη εταιρεία, καθώς η ευθύνη του ομόρρυθμου εταίρου που καθίσταται ετερόρρυθμος διατηρείται για πέντε έτη για όσες αξιώσεις έχουν δημιουργηθεί μέχρι τη μέρα μετατροπής, ακολουθώντας τον κανόνα παραγραφής εμπορικών απαιτήσεων.

Οι υπόλοιπες ρυθμίσεις, για θέματα συμβατικών σχέσεων μεταξύ εταιρειών χονδρικής εμπορίας καυσίμων και πρατηριούχων ή μεταφορέων, καθώς και για την αποτίμηση της αξίας μεταποιημένων αγροδιατροφικών προϊόντων, ενισχύουν την συμβατική ελευθερία των μερών.

Ειδικά στον τομέα των καυσίμων, ενισχύεται τόσο η ευελιξία όσο και οι διαπραγματευτικές δυνατότητες των πρατηριούχων, κυρίως όταν συνάπτουν αποκλειστικές συμφωνίες με εταιρείες χονδρικής πώλησης καυσίμων. Ταυτόχρονα, δεν θίγονται οι υφιστάμενες ρυθμίσεις που εξασφαλίζουν την ιχνηλασιμότητα των καυσίμων – θα αναφέρω χαρακτηριστικά την υποχρέωση ενσωμάτωσης συστήματος GPS στα βυτιοφόρα καυσίμων.

Αυτό που αλλάζει είναι ότι πλέον το κόστος αυτού του συστήματος δε θα καταβάλλεται υποχρεωτικά από τον ιδιοκτήτη ή τον μισθωτή του βυτιοφόρου. Αυτές οι κατηγορίες επαγγελματιών θα έχουν πλέον την δυνατότητα να διαπραγματευτούν ελεύθερα την κάλυψη αυτού του κόστους με την εταιρεία χονδρικής εμπορίας καυσίμων με την οποία συνεργάζονται.

Με τις τροποποιήσεις επί των αναπτυξιακών νόμων επιχειρείται να αντιμετωπισθούν με ορθολογικότερο τρόπο ζητήματα που απασχολούν τόσο τη Δημόσια Διοίκηση όσο και τους επενδυτές.

 
Πρώτον, με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις διασαφηνίζονται τεχνικής φύσεως θέματα που αφορούν επιλέξιμες δαπάνες, είδη και εντάσεις ενίσχυσης του νέου Αναπτυξιακού Νόμου 4399/2016, τα οποία αναδείχθηκαν στο διάστημα από την ψήφισή του μέχρι την ενεργοποίηση των τεσσάρων πρώτων καθεστώτων του. 
 
Οφείλουμε στο σημείο αυτό να τονίσουμε ότι παρά τις επανειλημμένες δυσοίωνες προβλέψεις και διαβεβαιώσεις της αντιπολίτευσης για την μη έγκαιρη ενεργοποίηση των καθεστώτων του νέου αναπτυξιακού νόμου, έχουν εκκινήσει οι υποβολές επενδυτικών σχεδίων σε τέσσερα καθεστώτα και το ενδιαφέρον των επενδυτών είναι πολύ μεγάλο και πολύ ενθαρρυντικό. 
 
Ειδικότερα έχουν ήδη υποβληθεί 50 επενδυτικά σχέδια ενώ βρίσκονται σε διαδικασία υποβολής περίπου άλλα 1050. 
 

Δεύτερον, επί ζητημάτων καταβολής επιχορήγησης ορίζεται ότι αιτήματα καταβολής της επιχορήγησης που αφορούν επενδυτικά σχέδια των οποίων η απόφαση ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης είχε δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης πριν τη δημοσίευση του 4399/2016, δεν καταλαμβάνονται από τις ρυθμίσεις περί τμηματικής καταβολής της επιχορήγησης. 

Αντιστοίχως, δε, προβλέπεται ότι η καταβολή της ενίσχυσης για επενδυτικά σχέδια τα οποία υλοποιούνται είτε στα νησιά με αυξημένες μεταναστευτικές ροές, είτε σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, θα πραγματοποιείται σε λιγότερες συνολικά δόσεις και μικρότερο χρονικό διάστημα.

Τρίτον, παρέχεται η δυνατότητα αξιοποίησης της Μονάδας Οργάνωσης Διαχείρισης των Αναπτυξιακών Προγραμμάτων (Μ.Ο.Δ. Α.Ε.), σε συγκεκριμένες διαδικασίες διαχείρισης των επενδυτικών σχεδίων του νόμου 3299/2004 και του νόμου 3908/2011, όπως οι διοικητικοί έλεγχοι επενδυτικών σχεδίων και η σύνταξη εισηγήσεων για την ολοκλήρωση και έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας των επενδυτικών σχεδίων, ώστε να είναι δυνατή η ταχύτερη διεκπεραίωση του σχετικού φόρτου εργασίας της αρμόδιας υπηρεσίας εφαρμογής των αναπτυξιακών νόμων.

Με τη ρύθμιση αυτή σε συνδυασμό με την εν εξελίξει διεύρυνση των Εθνικών Μητρώων Πιστοποιημένων Αξιολογητών και Ελεγκτών, η οποία θα έχει ολοκληρωθεί εντός του επόμενου μήνα, πιστεύουμε ότι θα επιτευχθεί επιτέλους η αποσυμφόρηση των εκκρεμοτήτων των προηγούμενων αναπτυξιακών νόμων, προκειμένου να μπορούν να τηρούνται με συνέπεια οι προβλεπόμενες προθεσμίες και τα επιχειρηματικά πλάνα των ενισχυόμενων επενδυτών.

Στο σημείο αυτό, προς άρση κάθε αμφιβολίας, θα ήθελα να διευκρινίσω σχετικά με το αποσυρθέν άρθρο. 19 τα κάτωθι:

Υπονοήθηκε χθες στην Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου από μερίδα εκπροσώπων κομμάτων της αντιπολίτευσης ότι η εν λόγω ρύθμιση συνιστά μια φωτογραφική διάταξη. Πράγμα απολύτως ψευδές. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ρύθμιση η οποία αποκαθιστά μια ενιαία διοικητική προσέγγιση στο ζήτημα της ίδιας συμμετοχής κατά τα πρότυπα του εν ισχύ αναπτυξιακού νόμου, ν. 4399/2016. Μάλιστα, εξ όσων γνωρίζω το αντίστοιχο κανονιστικό πλαίσιο χαιρετίστηκε από τους επαγγελματικούς φορείς κατά την ψήφιση του πρόσφατου αναπτυξιακού νόμου.

Αξίζει δε να επισημανθεί ότι στο εν λόγω άρθρο προβλέπεται και η αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου για την αποτροπή της χρήσης εικονικών τιμολογίων από τους φορείς επενδυτικών σχεδίων, γεγονός το οποίο επιμελώς αγνόησε ή συσκότισε μερίδα της αντιπολίτευσης.

Παρόλα αυτά, δεδομένου ότι η ψηφοφορία για το εν λόγω νομοσχέδιο συνδέεται με την β’ αξιολόγηση και την προσπάθεια της χώρας, που καταβάλλουμε διεθνώς για τη διευθέτηση του χρέους και όχι με ζητήματα μικρο-πολιτικής, και άρα ζητούμενο είναι μια αρραγής εθνική γραμμή, χωρίς αστερίσκους, έκρινα σκόπιμο να αποσυρθεί το εν λόγω άρθρο τόσο για την περαιτέρω νομοτεχνική του επεξεργασία, όσο και για να δοθεί κατά το προσεχές διάστημα η δυνατότητα πληρέστερου διαλόγου με φορείς της αγοράς.

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να τονίσω ότι η στάση του Υπουργείου αναφορικά με την ολοκλήρωση των συσσωρευμένων εκκρεμοτήτων των προηγούμενων αναπτυξιακών νόμων παραμένει αταλάντευτη, μακριά και πέρα από συμφέροντα και σκοπιμότητες που ενδημούσαν στο πολιτικό βίο περασμένων ετών.

Η βούλησή μας είναι ο νέος αναπτυξιακός νόμος να αποτελέσει το βασικό εργαλείο επενδύσεων στη χώρα και να οδηγηθούμε σε ένα άλλο παραγωγικό μοντέλο δίκαιης κοινωνικής ανάπτυξης.

Επί του νομοσχεδίου να συνεχίσω λέγοντας ότι περιλαμβάνονται επίσης ρυθμίσεις για την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, ώστε να αντιμετωπιστούν θέματα που προκύπτουν λόγω της πρόσφατης μεταβολής του θεσμικού πλαισίου για τις δημόσιες συμβάσεις αλλά και για την ενίσχυση της εύρυθμης λειτουργίας της αρχής.

Ακολούθως, επιχειρείται η διόρθωση σειράς λαθών που διαπιστώθηκε ότι υπεισήλθαν στις διαδοχικές επεξεργασίες του ν. 4412/2016 (Α΄147) και οι οποίες για λόγους ασφαλείας δικαίου κρίνεται σκόπιμο να επιλυθούν δια της νομοθετικής οδού, ενώ αποσαφηνίζονται ερμηνευτικά ζητήματα που διαπιστώθηκε ότι γεννήθηκαν μετά τη θέσπιση του σχετικού νόμου.

Συγκεκριμένα, η μη ανάρτηση στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων αποφάσεων απευθείας ανάθεσης έρχεται να καλύψει για μια μεταβατική περίοδο ένα ερμηνευτικό κενό που έχει δημιουργηθεί λόγω της πρόσφατης αλλαγής του νομοθετικού πλαισίου περί δημοσίων συμβάσεων και θα καλυφθεί άμεσα με την έκδοση υπουργικής απόφασης η οποία θα επιβάλει υποχρεωτικότητα δημοσίευσης.

Τέλος, ας σημειωθεί ότι υπό το πρίσμα της καλής νομοθέτησης και της ασφάλειας δικαίου, συναρτήσει και των συστάσεων του ΟΟΣΑ, επιχειρείται με τις ρυθμίσεις του παρόντα νόμου η κατάργηση μιας σειράς διατάξεων, οι οποίες έχοντας καταστεί ανενεργές είναι άνευ αντικειμένου, είτε λόγω μεταγενέστερης διαφορετικής νομοθετικής ρύθμισης είτε λόγω μεταβολής των πραγματικών συνθηκών, που επέβαλαν και δικαιολογούσαν την τότε νομοθέτησή τους.

Καταλήγοντας, εκτιμούμε ότι συνολικά το νομοσχέδιο θα συμβάλλει στην καλύτερη λειτουργία της αγοράς, στην άρση αδικαιολόγητων εμποδίων στον ανταγωνισμό και στη μείωση των διοικητικών βαρών, ιδίως για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Σας ευχαριστώ

Δευτερολογία

Ως Έλληνας της διασποράς να μου επιτρέψετε όταν απευθύνομαι στη διεθνή κοινότητα, και δη όταν διαπραγματεύομαι για ζητήματα που ταλανίζουν την ελληνική κοινωνία, όπως η διευθέτηση του χρέους, να μιλάω εξ ονόματος όλου του Ελληνικού Λαού και γι’ αυτό να επιζητώ τη μεγαλύτερη δυνατή πλειοψηφία σε αντίστοιχες ψηφοφορίες στη Βουλή.

Επίσης, να μου επιτρέψετε να μη δεχτώ υποδείξεις και μαθήματα ηθικής. Αντιλαμβάνομαι πλήρως την ανάγκη πολιτικής διαφοροποίησης και κριτικής απέναντι στην κυβέρνηση. Αλλά ας μην φαντασιώνονται ορισμένοι θεωρίες συνομωσίας με σκοπό μάλιστα να συγκαλύψουν παλαιοκομματικές τακτικές.

Η κυβέρνηση επί θεμάτων επενδύσεων θα κινηθεί αποφασιστικά, με διαφάνεια και με ευρύτερες κοινωνικές συναινέσεις για την αποκατάσταση του «επιχειρείν» στη χώρα σε συνθήκες, όμως, κοινωνικής δικαιοσύνης χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις.

Ομιλία Υπ. Οικονομίας Δ. Παπαδημητρίου στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Το παρόν νομοσχέδιο αποτελεί μέρος της στρατηγικής της Κυβέρνησης για την βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Εντάσσεται σε μία σειρά παρεμβάσεων οι οποίες ξεκίνησαν με τους νόμους για τις δημόσιες συμβάσεις και τις ιδιωτικές επενδύσεις και θα ολοκληρωθούν με την ψήφιση των νομοσχεδίων για τις υπηρεσίες μιας στάσης και την αδειοδότηση επιχειρήσεων.

Το βασικό αντικείμενο του νομοσχεδίου που καταθέτουμε σήμερα είναι η περαιτέρω απλοποίηση των διαδικασιών σύστασης εταιριών μέσω των υπηρεσιών μιας στάσης.

Θεωρούμε ότι η ελαχιστοποίηση του διοικητικού βάρους που αντιμετωπίζει μια επιχείρηση στο στάδιο της σύστασής της αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ομαλή έναρξη της λειτουργίας της και την ταχεία ανάπτυξη των εργασιών της. Ταυτόχρονα, η συγκεκριμένη διαδικασία συχνά αποτελεί την πρώτη επαφή νέων επιχειρηματιών με τη δημόσια διοίκηση και το ευρύτερο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη σύσταση εταιριών. Είναι απαραίτητο, επομένως, να αποδείξουμε έμπρακτα σε όσες και όσους ξεκινούν μια τέτοια προσπάθεια ότι η Πολιτεία είναι δίπλα τους ως συμπαραστάτης και όχι απέναντι τους, ως μια απρόσωπη γραφειοκρατία.

Η εφαρμογή του σχεδιασμού μας θα βασιστεί στις υφιστάμενες υπηρεσίες μιας στάσης, δηλαδή στα Επιμελητήρια για τις προσωπικές και τις ιδιωτικές κεφαλαιουχικές εταιρίες και τους συμβολαιογράφους για τις κεφαλαιουχικές.

Η λειτουργία αυτών των υπηρεσιών εδώ και περίπου έξι έτη αποτιμάται θετικά σε γενικές γραμμές.

Ωστόσο υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης σε δύο επίπεδα: αφενός στην ηλεκτρονικοποίηση των διαδικασιών σύστασης και αφετέρου στην διεύρυνση των αρμοδιοτήτων των υπηρεσιών μιας στάσης ώστε να μειωθεί ο αριθμός των δημόσιων υπηρεσιών στις οποίες πρέπει να απευθυνθεί μια επιχείρηση. Αυτές οι ανάγκες επιβεβαιώθηκαν και από δημόσια διαβούλευση που οργάνωσε το Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης τον Απρίλιο του 2016, με αντικείμενο την μέτρηση της ικανοποίησης των χρηστών των υπηρεσιών μιας στάσης.

Προς αυτή την κατεύθυνση, θεσπίζεται μια πλήρως ηλεκτρονική διαδικασία σύστασης επιχειρήσεων. Κάθε ενδιαφερόμενος θα υποβάλλει ηλεκτρονικά όλα τα αναγκαία δικαιολογητικά και θα επιβεβαιώνει μέσω διαδικτύου τη σύσταση της εταιρίας του. Η συγκεκριμένη διαδικασία δε θα είναι μόνο λιγότερο χρονοβόρα, αλλά και περισσότερο προσιτή οικονομικά – το γραμμάτιο κόστους σύστασης θα μειωθεί κατά 70%, ενώ κατά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας της διαδικτυακής πλατφόρμας που θα δημιουργηθεί για αυτό τον σκοπό, η συγκεκριμένη υπηρεσία θα διατίθεται δωρεάν.

Επιπλέον, στην πλατφόρμα θα αναρτηθούν πρότυπα καταστατικά, μέσω των οποίων η χρήση συμβολαιογραφικού εγγράφου για την ίδρυση ανώνυμης εταιρίας ή εταιρίας περιορισμένης ευθύνης θα καταστεί προαιρετική. Με αυτή την ρύθμιση δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για σημαντική μείωση του κόστους σύστασης αυτών των νομικών μορφών. Τα έσοδα από την ηλεκτρονική σύσταση εταιριών θα εγγράφονται στον κρατικό προϋπολογισμό και θα διατίθεται για την ενίσχυση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών που απευθύνονται στην επιχειρηματικότητα.

Αναφορικά με την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων των υπηρεσιών μιας στάσης, το παρόν νομοσχέδιο προβλέπει την χορήγηση κλειδαρίθμων TAXIS στις νεοσυσταθείσες εταιρίες, καθώς και την διεκπεραίωση της διαδικασίας εγγραφής των ιδρυτών, όπου αυτό απαιτείται, στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης. Με αυτές τις ρυθμίσεις επιταχύνεται η πλήρης λειτουργία μιας επιχείρησης, χωρίς να απαιτείται ένας κύκλος υποβολής δικαιολογητικών σε διαφορετικές δημόσιες υπηρεσίες. Επομένως, το κόστος σύστασης μιας εταιρίας μειώνεται όχι μόνο επειδή στην ηλεκτρονική διαδικασία τα τέλη θα είναι χαμηλότερα, αλλά και χάρη στις λιγότερες εργατοώρες που θα απαιτεί η διεκπεραίωση των παραπάνω διαδικασιών μετά την ανάθεσή τους στις υπηρεσίες μιας στάσης.

Η εφαρμογή αυτών των διαδικασιών θα βασιστεί στη συνεργασία μας με τα συναρμόδια Υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας. Στόχος μας είναι οι υπουργικές αποφάσεις που θα εξειδικεύουν τις διατάξεις του νομοσχεδίου να εκδοθούν άμεσα, ώστε η ηλεκτρονική πλατφόρμα σύστασης να τεθεί σε πιλοτική λειτουργία εντός του Μαρτίου του 2017.

Το δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου αφορά την υλοποίηση συστάσεων του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών και Προγραμματισμού, το οποίο ολοκλήρωσε πρόσφατα μια μελέτη αξιολόγησης της εφαρμογής της εργαλειοθήκης Ι του ΟΟΣΑ, στους τομείς των εκπτώσεων και προσφορών και της λειτουργίας των αρτοποιείων.

Η συγκεκριμένη μελέτη, κατ' εφαρμογή της συμφωνίας του Ιουλίου 2015, εξέτασε ορισμένες μνημονιακές υποχρεώσεις που είχαν αναλάβει προηγούμενες κυβερνήσεις υπό το πρίσμα των αρχών της καλής νομοθέτησης και της επιστημονικής ανάλυσης, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά από το 2010.

Η σημαντικότερη ρύθμιση που περιλαμβάνει το παρόν νομοσχέδιο, ως αποτέλεσμα αυτής της μελέτης, αφορά τους όρους “παραδοσιακός άρτος”, “παραδοσιακό αρτοποιείο” και “παραδοσιακός φούρνος”.

Η αποδοχή της χρήσης του όρου “αρτοποιείο” από εκείνες τις επιχειρήσεις που πωλούν ψωμί το οποίο βασίζεται σε προψημένη ή κατεψυγμένη ζύμη – τα λεγόμενα bake off - είχε αρνητικές συνέπειες τόσο για την ενημέρωση των καταναλωτών, όσο και για την τήρηση των αρχών του υγιούς ανταγωνισμού. Αυτή η πραγματικότητα αναγνωρίστηκε από την μελέτη του ΚΕΠΕ, η οποία μας οδήγησε στην εισαγωγή των όρων “παραδοσιακός άρτος”, “παραδοσιακό αρτοποιείο” και “παραδοσιακός φούρνος”, προκειμένου να επιτευχθούν τρεις βασικοί στόχοι:

πρώτον, να διακρίνονται σαφώς οι επιχειρήσεις που παράγουν ψωμί από φρέσκια ζύμη στο πλαίσιο μιας ενιαίας διαδικασίας.

Δεύτερον, να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για την ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας και της εμπορικής αξίας του ελληνικού άρτου, ως μέρος της εθνικής μας παραγωγής.

Και τρίτον, να μην διαταραχθεί η λειτουργία επιχειρήσεων bake off από νέες ρυθμίσεις.

Επιπλέον, σύμφωνα με τις συστάσεις του ΚΕΠΕ, βελτιώνεται το καθεστώς λειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων αναφορικά με τις προσφορές και τις προωθητικές ενέργειες, πάντοτε με γνώμονα την προστασία του καταναλωτή, τις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του κλάδου και την αποτροπή αθέμιτων πρακτικών.

Θα ήθελα επίσης να τονίσω ότι το παρόν νομοσχέδιο υλοποιεί ορισμένες συστάσεις του ΟΟΣΑ σχετικά με τη βελτίωση του ανταγωνισμού στο χονδρικό εμπόριο. Θα σταθώ στην θέσπιση δυνατότητας μετατροπής ομόρρυθμων σε ετερόρρυθμες εταιρίες. Η συγκεκριμένη ρύθμιση [είχε ήδη σχεδιαστεί από το Υπουργείο Οικονομίας, πριν ο ΟΟΣΑ υποβάλλει τη σχετική σύσταση και] αποτελεί πάγιο αίτημα φορέων της αγοράς και κυρίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η δυνατότητα αυτή::

-       ενισχύει την ευελιξία και την προσαρμοστικότητα των επιχειρηματιών,

-       διευκολύνει την διεύρυνση των επιχειρηματικών σχημάτων και παράλληλα

-       διασφαλίζει απόλυτα τρίτους που συναλλάσσονται με μια μετατρεπόμενη εταιρεία, καθώς η ευθύνη του ομόρρυθμου εταίρου που καθίσταται ετερόρρυθμος διατηρείται για πέντε έτη για όσες αξιώσεις έχουν δημιουργηθεί μέχρι τη μέρα μετατροπής, ακολουθώντας τον κανόνα παραγραφής εμπορικών απαιτήσεων,

-      

Οι υπόλοιπες ρυθμίσεις, για θέματα συμβατικών σχέσεων μεταξύ εταιριών χονδρικής εμπορίας καυσίμων και πρατηριούχων ή μεταφορέων, καθώς και για την αποτίμηση της αξίας μεταποιημένων αγροδιατροφικών προϊόντων, ενισχύουν την συμβατική ελευθερία των μερών. Ειδικά στον τομέα των καυσίμων, ενισχύεται τόσο η ευελιξία όσο και οι διαπραγματευτικές δυνατότητες των πρατηριούχων, κυρίως όταν συνάπτουν αποκλειστικές συμφωνίες με εταιρίες χονδρικής πώλησης καυσίμων.

Με τις τροποποιήσεις επί των αναπτυξιακών νόμων επιχειρείται να αντιμετωπισθούν με ορθολογικότερο τρόπο ζητήματα που απασχολούν τόσο τη Δημόσια Διοίκηση όσο και τους επενδυτές.

 
Πρώτον, με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις διασαφηνίζονται τεχνικής φύσεως θέματα που αφορούν επιλέξιμες δαπάνες, είδη και εντάσεις ενίσχυσης του νέου Αναπτυξιακού Νόμου 4399/2016, τα οποία αναδείχθηκαν στο διάστημα από την ψήφισή του μέχρι την ενεργοποίηση των τεσσάρων πρώτων καθεστώτων του. Οφείλουμε στο σημείο αυτό να τονίσουμε ότι παρά τις επανειλημμένες δυσοίωνες προβλέψεις και διαβεβαιώσεις της αντιπολίτευσης για την μη έγκαιρη ενεργοποίηση των καθεστώτων του νέου αναπτυξιακού, έχουν εκκινήσει οι υποβολές επενδυτικών σχεδίων σε τέσσερα καθεστώτα και το ενδιαφέρον των επενδυτών είναι πολύ μεγάλο και πολύ ενθαρρυντικό. Ειδικότερα έχουν ήδη υποβληθεί 50 επενδυτικά σχέδια ενώ βρίσκονται σε διαδικασία υποβολής περίπου άλλα 1050.

Δεύτερον, αυστηροποιούμε τη διάταξη που αντιμετώπιζε τις περιπτώσεις χρήσης μη νόμιμων (εικονικών) φορολογικών στοιχείων από τους φορείς των ενισχυόμενων επενδύσεων στους Ν. 3299.2004 και 3908/2011, καθώς το υφιστάμενο προβλεπόμενο ποσοστό 25% μειώνεται στο 10%, ενώ σε κάθε περίπτωση η μη νόμιμη αξία των παραστατικών ως απόλυτος αριθμός δεν μπορεί να υπερβαίνει το ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ. Επιπλέον, επιβάλλεται κύρωση που συνίσταται στην αφαίρεση του διπλάσιου ποσού της ενίσχυσης που αντιστοιχεί στη μη νόμιμη αξία των παραστατικών από την συνολικά δικαιούμενη ενίσχυση.

Ταυτόχρονα, επιλύουμε το ζήτημα της ίδιας συμμετοχής των επιχειρήσεων τηρώντας την αρχή της αναλογικότητας, διασφαλίζοντας το δημόσιο συμφέρον και εισακούοντας τις πραγματικές ανάγκες του επιχειρηματικού κόσμου. Υιοθετούμε επιεικέστερες λύσεις στο αυτό πνεύμα με το νέο αναπτυξιακό νόμο με την σε μεγάλο βαθμό εναρμόνιση των σχετικών διατάξεων των δύο προηγούμενων νόμων με αυτές του ν. 4399/2016, έχοντας ως βασικό στόχο τη διευκόλυνση του «επιχειρείν» σε μια εξαιρετικά δύσκολη οικονομικά περίοδο. 

Τρίτον, επί ζητημάτων καταβολής επιχορήγησης ορίζεται ότι αιτήματα καταβολής της επιχορήγησης που αφορούν επενδυτικά σχέδια των οποίων η απόφαση ολοκλήρωσης και έναρξης της παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης είχε δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης πριν τη δημοσίευση του 4399/2016, δεν καταλαμβάνονται από τις ρυθμίσεις περί τμηματικής καταβολής της επιχορήγησης.  Αντιστοίχως, δε, προβλέπεται ότι η καταβολή της ενίσχυσης για επενδυτικά σχέδια τα οποία υλοποιούνται είτε στα νησιά με αυξημένες μεταναστευτικές ροές, είτε σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, θα πραγματοποιείται σε λιγότερες συνολικά δόσεις και μικρότερο χρονικό διάστημα.

Τέταρτον, παρέχεται η δυνατότητα αξιοποίησης της Μονάδας Οργάνωσης Διαχείρισης των Αναπτυξιακών Προγραμμάτων (Μ.Ο.Δ. Α.Ε.), σε συγκεκριμένες διαδικασίες διαχείρισης των επενδυτικών σχεδίων του νόμου 3299/2004 και του νόμου 3908/2011, όπως οι διοικητικοί έλεγχοι επενδυτικών σχεδίων και η σύνταξη εισηγήσεων για την ολοκλήρωση και έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας των επενδυτικών σχεδίων, ώστε να είναι δυνατή η ταχύτερη διεκπεραίωση του σχετικού φόρτου εργασίας της αρμόδιας υπηρεσίας εφαρμογής των αναπτυξιακών νόμων. Με τη ρύθμιση αυτή σε συνδυασμό με την εν εξελίξει διεύρυνση των Εθνικών Μητρώων Πιστοποιημένων Αξιολογητών και Ελεγκτών, η οποία θα έχει ολοκληρωθεί εντός του επόμενου μήνα, πιστεύουμε ότι θα επιτευχθεί επιτέλους η αποσυμφόρηση των εκκρεμοτήτων των προηγούμενων αναπτυξιακών νόμων, προκειμένου να μπορούν να τηρούνται με συνέπεια οι προβλεπόμενες προθεσμίες και τα επιχειρηματικά πλάνα των ενισχυόμενων επενδυτών.

Το παρόν νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης ρυθμίσεις για την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, ώστε να αντιμετωπιστούν θέματα που προκύπτουν λόγω της πρόσφατης μεταβολής του θεσμικού πλαισίου για τις δημόσιες συμβάσεις αλλά και για την ενίσχυση της εύρυθμης λειτουργίας της αρχής.

Ακολούθως, επιχειρείται η διόρθωση σειράς λαθών που διαπιστώθηκε ότι υπεισήλθαν στις διαδοχικές επεξεργασίες του ν. 4412/2016 (Α΄147) και οι οποίες για λόγους ασφαλείας δικαίου κρίνεται σκόπιμο να επιλυθούν δια της νομοθετικής οδού, ενώ αποσαφηνίζονται ερμηνευτικά ζητήματα που διαπιστώθηκε ότι γεννήθηκαν μετά τη θέσπιση του σχετικού νόμου.

Τέλος ας σημειωθεί ότι υπό το πρίσμα της καλής νομοθέτησης και της ασφάλειας δικαίου, συναρτήσει και των συστάσεων του ΟΟΣΑ, επιχειρείται με τις ρυθμίσεις του παρόντα νόμου η κατάργηση μιας σειράς διατάξεων, οι οποίες έχοντας καταστεί ανενεργές είναι άνευ αντικειμένου, είτε λόγω μεταγενέστερης διαφορετικής νομοθετικής ρύθμισης είτε λόγω μεταβολής των πραγματικών συνθηκών, που επέβαλαν και δικαιολογούσαν την τότε νομοθέτησή τους.

Καταλήγοντας, θεωρούμε ότι συνολικά το νομοσχέδιο θα συμβάλλει στην καλύτερη λειτουργία της αγοράς, στην άρση αδικαιολόγητων εμποδίων στον ανταγωνισμό και στη μείωση των διοικητικών βαρών, ιδίως για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Σας ευχαριστώ

Συνέντευξη Αλ. Χαρίτση στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

«Στοχεύουμε στην έξοδο από την κρίση με αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου και στήριξη του κόσμου της εργασίας», τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Αλέξης Χαρίτσης.

Με νέα χρηματοοικονομικά εργαλεία για τις επιχειρήσεις, με τη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, ώστε αυτοί να έχουν, μέσω της μόχλευσης, πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα για την ελληνική οικονομία και με θεσμικές παρεμβάσεις, η ηγεσία του υπουργείου Οικονομίας στοχεύει στην ανατροπή του κλίματος αποεπένδυσης. Αυτό σημείωσε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης, Αλέξης Χαρίτσης, στην πρώτη του συνέντευξη στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, μετά τον ανασχηματισμό.

   Επιδίωξη είναι τόσο η προσέλκυση στρατηγικών επενδύσεων όσο και η σύσταση και ανάπτυξη δυναμικών και καινοτόμων μικρομεσαίων επιχειρήσεων. «Στοχεύουμε σε επενδύσεις, δημόσιεςκαι ιδιωτικές που θα είναι βιώσιμες οικονομικά και περιβαλλοντικά, και θα δημιουργούν ποιοτικές θέσεις εργασίας» ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός.

   Σχετικά με τα ευρήματα των τελευταίων δημοσκοπήσεων ο κ. Χαρίτσης υπογραμμίζει ότι η εικόνα που σχηματίζει ο ίδιος, τόσο από τις καταγραφές της κοινής γνώμης όσο και από την άμεση επαφή με την κοινωνία, δεν είναι ότι οι πολίτες στρέφονται προς την αξιωματική αντιπολίτευση αλλά ότι οι άνθρωποι εξακολουθούν να έχουν υψηλές προσδοκίες από αυτή την κυβέρνηση «και γι' αυτό το λόγο - και πολύ καλά κάνουν - μας κρίνουν με αυστηρά κριτήρια» όπως σημείωσε.

   Ακολουθεί η συνέντευξη του αναπληρωτή υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, Αλέξη Χαρίτση, στην Εύη Παπαδοσηφάκη για το Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

   Ερ. Κύριε Χαρίτση, τόσο εσείς όσο και ο νέος υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης Δημήτρης Παπαδημητρίου, προτάσσετε την ανάγκη προσέλκυσης επενδύσεων. Ποιες κινήσεις σκοπεύετε να κάνετε σε αυτή την κατεύθυνση;

   Απ. Πρώτη μας προτεραιότητα είναι πράγματι να αναστρέψουμε το κλίμα αποεπένδυσης που έχει εδραιωθεί στην ελληνική οικονομία ως συνέπεια της δημοσιονομικής κρίσης και των υφεσιακών πολιτικών που ακολουθήθηκαν για την αντιμετώπισή της. Στοχεύουμε σε επενδύσεις, δημόσιες και ιδιωτικές, που θα είναι βιώσιμες, οικονομικά και περιβαλλοντικά, και θα δημιουργούν ποιοτικές θέσεις εργασίας. Επιδιώκουμε λοιπόν την προσέλκυση στρατηγικών επενδύσεων που θα έχουν ουσιαστικό κοινωνικό και αναπτυξιακό αντίκρισμα. Προπάντων, όμως, προσπαθούμε να διαμορφώσουμε εκείνο το οικονομικό περιβάλλον που να ευνοεί τη σύσταση και την ανάπτυξη δυναμικών και καινοτόμων μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Τον σκοπό αυτό υπηρετούν αφενός οι θεσμικές παρεμβάσεις, για την απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης και λειτουργίας των επιχειρήσεων και για τη μείωση της γραφειοκρατίας. Αφετέρου, προωθούμε νέα χρηματοοικονομικά εργαλεία για τις επιχειρήσεις και επιδιώκουμε, μέσα από έναν προσεκτικό σχεδιασμό, τη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, ώστε αυτοί να έχουν, μέσω της μόχλευσης, πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα για την ελληνική οικονομία.

   Ερ. Αναλάβατε πλέον, μετά τον ανασχηματισμό, αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης, με αυξημένες αρμοδιότητες. Ποιες είναι οι στοχεύσεις σας το επόμενο διάστημα;

   Απ. Οι προσωπικές ευθύνες είναι πράγματι σημαντικά αυξημένες. Πάντως, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομίας, όπως και η κυβέρνηση συνολικά, λειτουργεί με ένα συλλογικό τρόπο και υλοποιεί μια κοινή πολιτική. Και βέβαια, η πολιτική του υπουργείου Οικονομίας έχει και συνοχή και συνέχεια. Κύριο μέλημα της πολιτικής ηγεσίας ήταν όλο το προηγούμενο διάστημα και εξακολουθεί να είναι η συντονισμένη αξιοποίηση όλων των εργαλείων που έχουμε στη διάθεσή μας προκειμένου να δώσουμε ωθήσεις στην ελληνική οικονομία και να τη στρέψουμε προς ένα νέο παραγωγικό μοντέλο. Τέτοια εργαλεία είναι το ΕΣΠΑ, το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, ο Αναπτυξιακός Νόμος.

   Στα προγράμματα του νέου Αναπτυξιακού Νόμου θέσαμε λοιπόν τις ίδιες προτεραιότητες όπως και στις προσκλήσεις επιχειρηματικότητας του νέου ΕΣΠΑ: Σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε στο παρελθόν, η ενίσχυση κατευθύνεται πλέον πρωτίστως στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (για τις μεγάλες επενδύσεις δίνονται φορολογικά κίνητρα), εντάσσονται για πρώτη φορά ισότιμα κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις, στηρίζεται κατά προτεραιότητα η επένδυση στην έρευνα και στην τεχνολογική καινοτομία. Τα τέσσερα πρώτα καθεστώτα του νέου Νόμου ενεργοποιήθηκαν πριν λίγες μέρες και ήδη εκφράζεται πολύ μεγάλο ενδιαφέρον από ελληνικές επιχειρήσεις. Συνολικά, ο βασικός μας στόχος είναι η βελτίωση των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας να μη μείνει στο επίπεδο των μακροοικονομικών δεικτών. Να υπάρξει χειροπιαστό αποτέλεσμα στην πραγματική οικονομία και τη ζωή των ανθρώπων και να τεθούν οι βάσεις για μια ανάπτυξη βιώσιμη και κοινωνικά δίκαιη: που να βασίζεται σε στρατηγικά πλεονεκτήματα της χώρας και να αξιοποιεί τις γνώσεις και δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού.

   Ερ. Το βασικότερο πρόβλημα των ελληνικών επιχειρήσεων είναι η πρόσβασή τους στη χρηματοδότηση. Πώς σκοπεύετε να το αντιμετωπίσετε;

   Απ. Η αδυναμία τραπεζικού δανεισμού καθιστά επιτακτική την ανάγκη για εναλλακτικά χρηματοδοτικά εργαλεία που να απευθύνονται στις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Προωθούμε μια σειρά από τέτοια εργαλεία (με πόρους από το νέο ΕΣΠΑ, από διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και με τη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων), που αποσκοπούν να καλύψουν αυτό το χρηματοδοτικό κενό, αλλά και να εισαγάγουν, πέρα από τις κλασικές επιδοτήσεις, πιο σύγχρονες και αποδοτικές μορφές χρηματοδότηση. Έτσι, από την πλατφόρμα του νέου Ταμείου Συμμετοχών (Fund of Funds), επιχειρήσεις κάθε κατεύθυνσης, ιδιαίτερα όμως στον τομέα των τεχνολογιών πληροφορικής και στον κλάδο της αγροδιατροφής, θα μπορούν να αντλούν χρηματοδότηση με τη μορφή της συμμετοχής στη μετοχική τους σύνθεση. Από το Ταμείο αυτό, το νέο Ταμείο Επιχειρηματικότητας (ΤΕΠΙΧ ΙΙ) και το νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ κατ' οίκον», τρία εργαλεία που θα ενεργοποιηθούν μέσα στο 2016, θα αξιοποιηθούν περισσότερα από 1 δισ. ευρώ από δημόσιους πόρους. Το συνολικό ποσό που θα κατευθυνθεί στην πραγματική οικονομία θα υπερβεί τα 2 δισ. ευρώ με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, του Ευρωπαϊκού Επενδυτικού Ταμείου και των ελληνικών συστημικών τραπεζών.

   Ερ. Είναι γεγονός ότι η απορρόφηση των κονδυλίων του προηγούμενου ΕΣΠΑ κράτησε την ελληνική οικονομία το 2015. Πώς αναμένετε να κλείσει το 2016 ως προς την απορρόφηση των πόρων του νέου ΕΣΠΑ και πού κατευθύνονται αυτοί οι πόροι;

   Απ. Ο στόχος που αρχικά θέσαμε για το 2016 ήταν η απορρόφηση του 7% των συνολικών πόρων του νέου ΕΣΠΑ, όταν στο αντίστοιχο χρονικό σημείο υλοποίησης του προηγούμενου ΕΣΠΑ (το 2009), σε μια πολύ ευνοϊκότερη οικονομική συγκυρία, η απορρόφηση βρισκόταν μόλις στο 1,5%. Τον στόχο για φέτος όχι μόνο θα τον πιάσουμε, αλλά θα τον ξεπεράσουμε κατά πολύ. Συνολικά, μέσα στο 2016, θα κατευθυνθούν στην πραγματική οικονομία 6,75 δισ. από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (καθώς αυξήσαμε και το εθνικό σκέλος του Προγράμματος, πλάι στην απορρόφηση του ΕΣΠΑ) συν άλλα 3,5 δισ. από την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου. Από το νέο ΕΣΠΑ, εντός του 2016, χρηματοδοτούνται δράσεις σε ένα ευρύ φάσμα: στο περιβάλλον, στην παιδεία και την υγεία, στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, ενώ θα ξεκινήσει και η χρηματοδότηση των σχεδίων που προκρίθηκαν στην πρώτη δράση επιχειρηματικότητας, η οποία αφορά νέες και νέους επιστήμονες.

   Ερ. Οι δημοσκοπήσεις του τελευταίου διαστήματος καταγράφουν μια αρνητική εικόνα για τον ΣΥΡΙΖΑ και την κυβέρνηση. Σας ανησυχεί αυτό;

   Απ. Τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων, ποσοτικά και ποιοτικά, τα λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη. Οι δημοσκοπήσεις δεν δείχνουν πάντως τους πολίτες να στρέφονται προς την αξιωματική αντιπολίτευση ή να συνδέουν οποιαδήποτε ελπίδα με τη Νέα Δημοκρατία και με τον ακραίο νεοφιλελευθερισμό του κ. Μητσοτάκη. Τόσο από τις καταγραφές της κοινής γνώμης όσο και από την άμεση επαφή με την κοινωνία, η εικόνα μου είναι ότι οι άνθρωποι εξακολουθούν να έχουν υψηλές προσδοκίες από αυτή την κυβέρνηση, και γι' αυτό το λόγο -και πολύ καλά κάνουν- μας κρίνουν με αυστηρά κριτήρια. Το ζητούμενο για μας είναι (α) να ακολουθήσουμε τον οδικό χάρτη για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης του προγράμματος (που εξαρχής επιλέξαμε να είναι εμπροσθοβαρές) και τη συνακόλουθη συμφωνία για το χρέος, (β) να προωθήσουμε με όλες μας τις δυνάμεις τις θεσμικές τομές που περιμένει ο κόσμος από την Αριστερά, είτε συνδέονται με την αξιολόγηση του προγράμματος (επαναφορά συλλογικών συμβάσεων) είτε όχι (παιδεία, υγεία), (γ) να δουλέψουμε στοχευμένα ώστε η βελτίωση των οικονομικών δεικτών να έχει αντίκρισμα στη ζωή των πολιτών και ιδιαίτερα των πιο αδύναμων.

   Είναι σαφές ότι η κυβέρνηση έχει αναλάβει ένα βαρύ φορτίο. Καθήκον μας είναι να πετύχουμε την έξοδο της χώρας από την οικονομική κρίση όχι ως μια επιστροφή στο παρελθόν, αλλά ως την απαρχή μιας νέας πορείας, που οφείλει να περιλαμβάνει την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου και τη στήριξη του κόσμου της εργασίας, την εξυγίανση του δημόσιου βίου και την εμβάθυνση των δημοκρατικών συμμετοχικών θεσμών.

Χαιρετισμός Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης Α. Χαρίτση στα εγκαίνια της Έκθεσης «Πελοπόννησος Expo», Τρίπολη 09/11/2016.

  • Χαίρομαι πολύ που βρίσκομαι σήμερα εδώ στην Τρίπολη και που έχω την τιμή να εγκαινιάσω εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης την Έκθεση «Πελοπόννησος Expo».
  • Θα ήθελα να συγχαρώ θερμά τα Επιμελητήρια όλων των νομών της Πελοποννήσου για την εξαιρετική κοινή πρωτοβουλία της διοργάνωσης της Έκθεσης.
  • Εύχομαι η Έκθεση να καθιερωθεί και το ελπίζω βάσιμα. Πιστεύω πραγματικά ότι μπορεί να αποτελέσει ένα εφαλτήριο για την περιφερειακή ανάπτυξη της Πελοποννήσου.
  • Εύλογα, η Έκθεση εστιάζει στον τομέα της αγροδιατροφής. Δεν είναι μόνο ο τομέας που σηκώνει το κύριο βάρος της παραγωγικής δραστηριότητας στην Πελοπόννησο, αλλά κι ένας τομέας με αναξιοποίητες δυνατότητες και μεγάλες προοπτικές. Ωστόσο, και σε άλλους τομείς – όπως είναι ενδεικτικά ο τουρισμός – η Πελοπόννησος διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα και αναπτυξιακές δυνατότητες.
  • Η Έκθεση δίνει τη δυνατότητα στις τοπικές επιχειρήσεις να έρθουν σε επαφή μεταξύ τους, να διερευνήσουν δηλαδή τις προοπτικές δικτύωσης και συνεργασίας τους, αλλά και να έρθουν σε επαφή με δυνητικούς επενδυτές, να προσελκύσουν το ενδιαφέρον τους.
  • Η προσέλκυση επενδύσεων στην ελληνική οικονομία αποτελεί προτεραιότητα για την κυβέρνηση το επόμενο διάστημα.
  • Ζητούμε εκείνες τις αναγκαίες ωθήσεις που θα στρέψουν την οικονομία σε ένα νέο πρότυπο ανάπτυξης. Όχι, όπως στο παρελθόν, μια ανάπτυξη σε σαθρές βάσεις, αλλά μια ανάπτυξη στηριγμένη στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, κοινωνικά δίκαιη, οικονομικά και περιβαλλοντικά βιώσιμη.
  • Στόχος μας είναι η βελτίωση των μακροοικονομικών προοπτικών της ελληνικής οικονομίας να μη μείνει στο επίπεδο των αριθμών, αλλά να έχει αντίκρισμα στην πραγματική οικονομία και τη ζωή των ανθρώπων.
  • Το πρώτο μας μέλημα είναι λοιπόν να αντιστρέψουμε το κλίμα αποεπένδυσης που εμπεδώθηκε τα τελευταία χρόνια στην ελληνική οικονομία. Να διαμορφώσουμε δηλαδή το κατάλληλο «οικοσύστημα», εκείνο το επιχειρηματικό και επενδυτικό κλίμα που θα επιτρέπει επενδύσεις και θα ανταποκρίνεται στις προτεραιότητες ενός νέου αναπτυξιακού προτύπου.
  • Αυτό σημαίνει, από τη μια, παρεμβάσεις θεσμικές, για την απλοποίηση των διαδικασιών και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Σε αυτή την ανάγκη στέκονται οι σοβαροί διεθνείς επενδυτές με τους οποίους μιλάμε.
  • Από την άλλη, σημαίνει παρεμβάσεις στο χρηματοοικονομικό πεδίο, προκειμένου να διασφαλίσουμε τη χρηματοδότηση σημαντικών αναπτυξιακών έργων, αλλά και να διαμορφώσουμε εκείνα τα εργαλεία που μπορούν να καλύψουν το χρηματοδοτικό κενό των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
  • Για το σκοπό αυτό έγινε, γίνεται και θα εξακολουθήσει να γίνεται μια μεγάλη και συντονισμένη προσπάθεια. Ώστε να αξιοποιήσουμε στο έπακρο τους διαθέσιμους δημόσιους πόρους, ιδιαίτερα από το νέο ΕΣΠΑ, αλλά και να προσελκύσουμε νέους πόρους, είτε άμεσα από διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων) είτε από ιδιωτικά κεφάλαια.
  • Η απορρόφηση-ρεκόρ του προηγούμενου ΕΣΠΑ, χάρη στην εξυγίανση των προγραμμάτων που καταφέραμε και στον αγώνα δρόμου που εντέλει κερδίσαμε, κράτησε την ελληνική οικονομία το 2015.
  • Το 2016, η απορρόφηση του νέου ΕΣΠΑ θα υπερβεί και πάλι κατά πολύ το στόχο που είχε αρχικά τεθεί (7%).
  • Συνολικά για τη νέα περίοδο, έχουμε προνοήσει, με τον έγκαιρο και προσεκτικό σχεδιασμό, ώστε να μην επαναληφθούν τα προβλήματα του παρελθόντος (καθυστερήσεις, ένταξη έργων με προβληματικά κριτήρια). Έχουμε ακόμη ανασχεδιάσει ριζικά τα προγράμματα ώστε να ανταποκρίνονται στις στρατηγικές προτεραιότητες του νέου αναπτυξιακού προτύπου.
  • Οι πρώτες δράσεις επιχειρηματικότητας του νέου ΕΣΠΑ συνάντησαν τεράστια ανταπόκριση, από όλες τις περιοχές της χώρας, και από την Πελοπόννησο. Για την πρώτη δράση, ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα και θα αρχίσει σύντομα η χρηματοδότηση των σχεδίων που προκρίθηκαν.
  • Το πρόγραμμα ΕΠΑνΕΚ, το βασικό εργαλείο του ΕΣΠΑ για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας, το έχουμε ήδη εξειδικεύσει σε ποσοστό πάνω από 55% (ποσό 2,5 δισ. ευρώ), οπότε το αμέσως επόμενο διάστημα θα εκδοθεί μια σειρά νέων προσκλήσεων.
  • Συνολικά, χωρίς βέβαια να υποτιμούμε τη σημασία κάποιων μεγάλων επενδύσεων, ρίχνουμε το κύριο βάρος στη στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας. Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται και ο νέος αναπτυξιακός νόμος, που πριν λίγες μέρες ενεργοποιήθηκαν τα πρώτα και βασικά καθεστώτα του.
  • Προωθούμε λοιπόν νέα, σύγχρονα χρηματοοικονομικά εργαλεία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που θα απαντούν στην αδυναμία πρόσβασής τους στον τραπεζικό δανεισμό, αλλά και θα ενισχύουν τον προσανατολισμό τους σε προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.
  • Τέτοια εργαλεία, που θα ενεργοποιηθούν άμεσα, είναι η πλατφόρμα του Ταμείου Συμμετοχών (FundFunds) ή το νέο Ταμείο Επιχειρηματικότητας (ΤΕΠΙΧ ΙΙ). Έχουν σχεδιαστεί με τρόπο τέτοιο ώστε να επιτευχθεί σημαντική μόχλευση, με την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων, και να πολλαπλασιαστεί το ποσό που θα εισρεύσει στην πραγματική οικονομία (τα 900 εκατ. από το νέο ΕΣΠΑ εντός του 2016 για τα εργαλεία θα γίνουν 2 δισ. Εν γένει, τα 6,75 δισ. από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του 2016 θα έχουν πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα).
  • Ωστόσο, η ανάπτυξη της οικονομίας σε νέες βάσεις δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο μονάχα ενός κεντρικού σχεδιασμού εκ μέρους μας. Οι τοπικές κοινωνίες, οι φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, ιδιαίτερα οι τοπικοί παραγωγικοί φορείς, οφείλουν να πάρουν την υπόθεση της ανάπτυξης στα χέρια τους. Από μεριάς μας, αποδίδουμε μεγάλη σημασία στη δημόσια διαβούλευση των δράσεων που σχεδιάζουμε και ζητούμε προτάσεις, ιδέες, πρωτοβουλίες.
  • Υπό αυτό το πρίσμα, υπογραμμίζω και πάλι τη σημασία μιας πρωτοβουλίας όπως είναι η Έκθεση «Πελοπόννησος Expo».
  • Στέκομαι ιδιαίτερα στη συνεργασία ανάμεσα στα Επιμελητήρια των επιμέρους νομών για τη διοργάνωση της Έκθεσης.
  • Η Έκθεση έχει ένα πολύ πλούσιο πρόγραμμα με ημερίδες και συνέδρια, ενημερωτικές εκδηλώσεις, συναντήσεις και ένα παράλληλο πολιτιστικό πρόγραμμα.
  • Εύχομαι από καρδιάς καλή επιτυχία!



banner-nen

banner2e1



ombudsmangr

ombudsman

 diavgeia b banner



sms
paratirititio-timwn